Шақырусыз тойға барғанша,
Таяқ ал да, қойға бар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал шақырылмаған жерге барудың, жөнсіз араласудың жөн еместігін аңғартады. Тура мағынасында: тойға шақырусыз барғаннан гөрі, өз еңбегіңе кірісіп, пайдалы іс қыл деген ой бар. Астарлы мағынасы — адам басқаның қуанышы мен ісіне орынсыз килікпей, өз шаруасын бітіріп, еңбекке ден қойғаны дұрыс.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «той» — көпшілік жиналған, сән-салтанат мол орта; «шақырусыз бару» — әдепсіздік пен орынсыздықтың белгісі. Ал «таяқ ал да, қойға бар» дегені — ауыл тіршілігіндегі нақты еңбекке жұмылуды білдіреді. Таяқ — мал бағуға қажет құрал, қой — кәсіп пен ырзықтың нышаны. Яғни, бос қызық қуғаннан гөрі, маңдай термен табыс тапқан абзал.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал біреудің шаруасына сұранбай араласқаннан немесе дайын қызық іздегеннен гөрі, өз ісіңмен айналысу керек дегенде қолданылады. Мысалы, бір жас жігіт жұмыс іздемей, тек той-томалақ қуып жүрсе, үлкендер: «Шақырусыз тойға барғанша, таяқ ал да, қойға бар» деп еңбекке шақырады.
Taıaq al da, qoıǵa bar.