Ой туралы 1214
Ой туралы мақал-мәтелдер ақыл, терең толғаныс пен дұрыс шешімнің қадірін ұғындырады.
1214
Мақал-мәтел
304.9K
Қаралым
251
Орташа
Сұрыптау:
Ақсақ қой түстен кейін маңырайды.
**Негізгі мағынасы** Ақсақ қой түстен кейін маңырайды деген мақалдың тура мағынасы — аяғы ақсаңдаған қой күннің екінші...
Әліптің артын бақ.
**Негізгі мағынасы** «Әліптің артын бақ» деген мақал асықпай, алдымен істің соңын, нәтижесін ойлап әрекет ету керек дег...
Ер қадірін ер білер,
Зер қадірін зергер білер.
Зер қадірін зергер білер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мен заттың қадірін сол істің жайын жақсы білетін, сол ортада шыңдалған кісі ғана дұр...
Кірді сумен жуады, суды немен жуады?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — кірді сумен жуамыз, ал судың өзін немен тазартуға болады деген сұрақ....
Аспандағы тырнаны ұстаймын деп
Қолыңдағы шымшығыңнан айырылма.
Қолыңдағы шымшығыңнан айырылма.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды орынсыз қиялға берілмей, қолдағы бардың қадірін білуге шақырады. Тура мағынасында,...
Саяз су сарқырап ағады.
**Негізгі мағынасы** Саяз су тез сарқырап ағады деген сөздің тура мағынасы — таяз, аз су кедергіден гөрі шулырақ, жылда...
Ақша кетуге тырысады,
Есеп ұстауға тырысады.
Есеп ұстауға тырысады.
**Негізгі мағынасы** Ақша қолда ұзақ тұрмай, оңай жұмсалып кетуге бейім екенін мақал тура мағынасында білдіреді. Ал аста...
Қайнаған қара суда қасиет бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қара су қатты қайнаса, оның ішінде бір өзгеріс, бір қуат пайда болады...
Білімдіден ақыл шығар,
Ақылдан нақыл шығар.
Ақылдан нақыл шығар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал білім мен ойдың тығыз байланысын көрсетеді. Білімді адам көп оқып, көп көріп, көп тәжіриб...
Керуен кері айналғанда,
Ақсақ түйе алға шығады.
Ақсақ түйе алға шығады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: керуен кері бұрылған сәтте, жүрісі баяу, ақсақ түйе алдыңғы қатарға шығ...
Байлауы жоқ шешеннен
Үндемеген есті артық.
Бәйге алмаған жүйріктен,
Белі жуан бесті артық.
Үндемеген есті артық.
Бәйге алмаған жүйріктен,
Белі жуан бесті артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сөздің де, істің де салмағын өлшеуге шақырады. Тек көп сөйлей беретін, бірақ байламы жоқ...
Зер қадірін зергер білер.
**Негізгі мағынасы** «Зер қадірін зергер білер» деген мақалдың тура мағынасы — асыл зергерлік бұйымның бағасын оны жасай...
Адам аласынан сөз аласы жаман,
Ой шаласынан сөз шаласы жаман.
Ой шаласынан сөз шаласы жаман.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сөздің адам өміріндегі орнын өте терең көрсетеді. Тура мағынасында, адамның бойындағы мін...
Жол анасы - із.
**Негізгі мағынасы** «Жол анасы - із» деген мақалдың тура мағынасы — жолдағы бағытты ізбен табуға болады. Астарлы мағын...
Боларыңда болып өт,
Бозжорғадай желіп өт.
Болмасыңды білген соң,
Болатын ердің қосын жек.
Бозжорғадай желіп өт.
Болмасыңды білген соң,
Болатын ердің қосын жек.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің өтіп кететінін, сондықтан қолыңнан келетін шағыңда қарап қалмай, іс қылып қалу ке...
Ең көп оқылған
Ұшарын жел, қонарын сай біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр істің, әр адамның өз жолы мен тұрақтайтын орнын алдын ала бір Алла емес, сол істің таб...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Уақыттың бос өткені - өмірдің бос кеткені.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал уақыттың қадірін білудің өмірдегі ең маңызды істердің бірі екенін айтады. Тура мағынасынд...
Жақсы болсаң жердей бол,
Бәрін шыдап көтерген;
Таза болсаң судай бол,
Бәрін жуып кетірген.
Бәрін шыдап көтерген;
Таза болсаң судай бол,
Бәрін жуып кетірген.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға мінезі кең, сабырлы, пайдалы болуды өсиет етеді. «Жақсы болсаң жердей бол» дегені...
«Ой туралы» мақал-мәтелдер адам санасының қуаты, ақылдың өлшемі және терең толғаныстың өмірдегі орны жайлы баяндайды. Бұл топқа ойланбай айтылған сөздің салдары, асығыс шешімнің зияны, ал байыппен ой қорыту мен парасатты пайымның пайдасы туралы нақылдар кіреді.
Мұндай мақалдар күнделікті тұрмыста да, тәрбие мен білімде де жиі қолданылады: адамды сабырға, дәлелге сүйенуге, әр істің ақырына көз жіберуге шақырады. Ойды жүйелеу, сөзді таразылау, ниет пен мақсатты айқындау сияқты құндылықтарды дәріптеп, дұрыс ой — дұрыс қадамға бастайтынын еске салады.
Мұндай мақалдар күнделікті тұрмыста да, тәрбие мен білімде де жиі қолданылады: адамды сабырға, дәлелге сүйенуге, әр істің ақырына көз жіберуге шақырады. Ойды жүйелеу, сөзді таразылау, ниет пен мақсатты айқындау сияқты құндылықтарды дәріптеп, дұрыс ой — дұрыс қадамға бастайтынын еске салады.