«Шынжараны білмеген тұнжырар.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Шынжараны білмеген тұнжырар дегеніміз — адам істің, сөздің не құбылыстың ішкі байланысын, себебін түсінбесе, абдырап қалады, көңілі жүдеп, шешім таба алмай қиналады. Мұнда тура мағынада «шынжыра» — бір нәрсенің ілгері-кейінді байланысып жатқан тізбегі, жүйесі. Астарлы мағынада кез келген істің мәнін, ретін, себебін білудің маңызы айтылады. Білместік адамның сенімін әлсіретіп, әрекетін тежейді.
Образдар мен теңеулер
«Шынжара» сөзі тізбектелген, бір-біріне жалғасқан байланыстарды елестетеді. Яғни өмірдегі мәселе жеке тұрған нәрсе емес, оның өз алғышарты, салдары, тәртібі бар. Ал «тұнжырар» сөзі — көңілдің түсіп, жабырқау күйге келуін білдіреді. Осы екі образ арқылы халық білімсіздік пен түсінбеушіліктің адамды ішкі жағынан қажытатынын бейнелеген.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қазір де өзекті: бір істі толық түсінбей тұрып, асығыс шешім қабылдамауды ескертеді. Мысалы, жаңа жұмыста ережені, міндетті, тәртіпті түсінбей кіріскен адам қате жіберіп, кейін қиналуы мүмкін. Сондықтан алдымен мәнін ұғып, себеп-салдарын таразылау керек.