Біреу білмегенді біреу біледі,
Біреу жылайтынға біреу күледі.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамдардың өмірі мен білімі бірдей емес екенін білдіреді. Бір адам білмегенді екінші адам білуі мүмкін, сондықтан әркімнің өз тәжірибесі, өз ақылы бар. Ал «біреу жылайтынға біреу күледі» дегені — өмірде бір оқиғаға адамдар әртүрлі қарайтынын, біреуге қайғы болған нәрсе екіншісіне жеңіл көрінуі мүмкін екенін аңғартады. Астарлы мағынасы: кісі өзін ғана дұрыс санамай, өзгенің де көзқарасын түсіне білуі керек.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «біледі» мен «білмейді» — білім мен тәжірибенің айырмасын көрсететін образ. Ал «жылайтын» мен «күлетін» — адам сезімінің қарама-қарсылығын білдіреді. Бір адамның басындағы жағдай бәріне бірдей әсер етпейді. Бұл образдар өмірдің сан қырлы екенін, әр адамның тағдыры мен қабылдауы бөлек болатынын танытады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал әсіресе оқу мен жұмыс барысында жиі қолданылады. Мысалы, бір оқушы есепті шығара алмай қиналып отырғанда, қасындағысы оны тез шешіп береді. Сол кезде «біреу білмегенді біреу біледі» деуге болады. Бұл сөз адамдарды бір-бірінен үйренуге, түсіністікпен қарауға шақырады.
Bireý jylaıtynǵa bireý kúledi.