Әйел, жар туралы 323
Әйел мен жар туралы қазақ мақал-мәтелдері: отбасы, сыйластық, бірлік пен тұрмыс даналығы.
323
Мақал-мәтел
63.2K
Қаралым
195
Орташа
Сұрыптау:
Қымызды кім ішпейді,
Қызды кім айттырмайды.
Қызды кім айттырмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша қымызды көп адам ішеді, ал қызды айттыру — қазақтың ертеден келе...
Әйел жерден шыққан жоқ,
Ол - еркектің баласы.
Еркек көктен түскен жоқ,
Әйел - оның анасы.
Ол - еркектің баласы.
Еркек көктен түскен жоқ,
Әйел - оның анасы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ер мен әйелдің бір-бірінен бөлек емес, өмірде өзара тығыз байланыста екенін білдіреді. Әй...
Жақсы қыз - жағадағы құндыз,
Жақсы жігіт - төбедегі жұлдыз.
Жақсы жігіт - төбедегі жұлдыз.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жақсы қыз бен жақсы жігіттің ел ішіндегі орны ерекше екенін білдіреді. Тура мағынасында қ...
Қатыныңмен дос бол,
Үйіңе береке кіреді.
Азаматпен дос бол,
Қадіріңді біледі.
Білімдімен дос бол,
Сасқанда ақыл береді.
Үйіңе береке кіреді.
Азаматпен дос бол,
Қадіріңді біледі.
Білімдімен дос бол,
Сасқанда ақыл береді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға кіммен аралассаң, соның ықпалы өзіңе тиетінін айтады. Жақсы жармен тату болсаң, үй...
Анасын көріп қызын ал,
Аяғын көріп асын іш.
Аяғын көріп асын іш.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды сыртқы келбетіне ғана емес, шыққан тегіне, тәрбиесіне қарап бағалау керек екенін а...
Күйеу күл астында.
**Негізгі мағынасы** «Күйеу күл астында» деген мақал күйеудің, яғни жас отаудың иесінің, сырт көзге байқала бермейтін,...
Бірінші байлық - денсаулық,
Екінші байлық - ақ жаулық,
Үшінші байлық - он саулық.
Екінші байлық - ақ жаулық,
Үшінші байлық - он саулық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам өміріндегі ең қымбат құндылықтарды ретімен көрсетеді. Бірінші байлық — денсаулық, өй...
Қалыңсыз қыз болса да
Кәдесіз қыз болмайды.
Кәдесіз қыз болмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қалыңмал сұралмаса да, қызды ешбір кәде-сый, жөн-жоралғысыз ұзатуға бо...
Өз жарыңды жаттай күт,
Жат көрсін де, түңілсін.
Бір-біріңді қадір тұт,
Жұрт үлгі алсын, үңілсін.
Жат көрсін де, түңілсін.
Бір-біріңді қадір тұт,
Жұрт үлгі алсын, үңілсін.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ерлі-зайыптылардың бір-біріне құрметпен, ілтипатпен қарауын өсиет етеді. Жарыңды бөтен ад...
Алқызыл гүл - жердің сәулеті,
Асыл жар - ердің дәулеті.
Асыл жар - ердің дәулеті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, алқызыл гүл жерді көркейтеді, ал асыл жар ер азаматтың өмірін б...
Олақ қатын оймақшыл,
Салақ қатын сауықшыл.
Салақ қатын сауықшыл.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал үй ішіндегі тәртіп пен ұқыптылықты әйелдің іс-әрекеті арқылы бейнелейді. Тура мағынада: о...
Бір қыз күйеуге шықса,
Қырық қыз түс көреді.
Қырық қыз түс көреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қыз баланың тұрмысқа шығуы тек бір адамның өміріндегі оқиға емес, бүкіл ауыл-аймақ, әсіре...
Қыздың жолы жіңішке.
**Негізгі мағынасы** Қыздың жолы жіңішке деген мақал қыз балаға қатысты қоғамның талап-тілегі нәзік, жауапкершілігі жоға...
Қазақ байыса, қатын алады,
Өзбек байыса, үй салады.
Өзбек байыса, үй салады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал екі халықтың тұрмысқа деген көзқарасын салыстырып, қазақтың дәстүрлі ойлауында байлық көб...
Адам болар жігіттің,
Жары өзіне лайық.
Керуен бастар жігіттің,
Нары өзіне лайық.
Жары өзіне лайық.
Керуен бастар жігіттің,
Нары өзіне лайық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жігіттің болмысы мен таңдауы өзара сәйкес болуға тиіс екенін меңзейді. Тура мағынасында:...
Ең көп оқылған
Қымызды кім ішпейді,
Қызды кім айттырмайды.
Қызды кім айттырмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша қымызды көп адам ішеді, ал қызды айттыру — қазақтың ертеден келе...
Әйел жерден шыққан жоқ,
Ол - еркектің баласы.
Еркек көктен түскен жоқ,
Әйел - оның анасы.
Ол - еркектің баласы.
Еркек көктен түскен жоқ,
Әйел - оның анасы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ер мен әйелдің бір-бірінен бөлек емес, өмірде өзара тығыз байланыста екенін білдіреді. Әй...
Жақсы қыз - жағадағы құндыз,
Жақсы жігіт - төбедегі жұлдыз.
Жақсы жігіт - төбедегі жұлдыз.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жақсы қыз бен жақсы жігіттің ел ішіндегі орны ерекше екенін білдіреді. Тура мағынасында қ...
Қатыныңмен дос бол,
Үйіңе береке кіреді.
Азаматпен дос бол,
Қадіріңді біледі.
Білімдімен дос бол,
Сасқанда ақыл береді.
Үйіңе береке кіреді.
Азаматпен дос бол,
Қадіріңді біледі.
Білімдімен дос бол,
Сасқанда ақыл береді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға кіммен аралассаң, соның ықпалы өзіңе тиетінін айтады. Жақсы жармен тату болсаң, үй...
Анасын көріп қызын ал,
Аяғын көріп асын іш.
Аяғын көріп асын іш.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды сыртқы келбетіне ғана емес, шыққан тегіне, тәрбиесіне қарап бағалау керек екенін а...
Бұл бөлімде әйел, жар және отбасы жайлы қазақтың мақал-мәтелдері жинақталған. Олар ерлі-зайыптылар арасындағы сыйластық, жауапкершілік, татулық пен үй ішінің берекесі туралы халықтың өмірлік тәжірибесін қысқа да нұсқа жеткізеді.
Әйелді ардақтау, жарды қадірлеу, отбасы бірлігін сақтау сияқты ұғымдар қазақ дүниетанымында ерекше орын алады. Осы категориядағы нақылдар арқылы жұбайлық қатынастың мәні, мінез бен ниеттің ықпалы, үйдің ырысы мен ынтымағы жөніндегі терең ойларды табасыз.
Әйелді ардақтау, жарды қадірлеу, отбасы бірлігін сақтау сияқты ұғымдар қазақ дүниетанымында ерекше орын алады. Осы категориядағы нақылдар арқылы жұбайлық қатынастың мәні, мінез бен ниеттің ықпалы, үйдің ырысы мен ынтымағы жөніндегі терең ойларды табасыз.