Еңбек, кәсіп туралы 1060
Еңбек туралы мақал-мәтелдер еңбекқорлықты дәріптеп, табандылық пен адал маңдай тердің қадірін ұқтырады.
1060
Мақал-мәтел
295.1K
Қаралым
278
Орташа
Сұрыптау:
Малды теппе, ақты төкпе.
**Негізгі мағынасы** «Малды теппе, ақты төкпе» — малға да, сүтке де құрметпен қара деген тәрбиелік мәні бар мақал. Тура...
Жерге еткен жақсылық жерде қалмайды.
**Негізгі мағынасы** Жерге жасалған жақсылық ешқашан зая кетпейді деген ой айтылады. Мұнда тура мағынада жерді күтіп-бап...
Бір түлікке бай болғанша,
Әр түлікке сай бол.
Әр түлікке сай бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір ғана мал түріне түгел бай болып, соған ғана сүйеніп қалма, әр түлі...
Өнер алды - бірлік,
Ырыс алды - тірлік.
Ырыс алды - тірлік.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — өнердің, табыстың, берекенің ең алдымен бірлік пен тірлікке сүйенетіні...
Қалауын тапса, қар жанар.
**Негізгі мағынасы** Қалауын тапса, қар да жанатын нәрсе бар дегенді білдіреді. Яғни, адам дұрыс амалын, лайықты тәсілін...
Жаздың бір күні
қыстың мың күніне татыр.
қыстың мың күніне татыр.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жаз мезгіліндегі бір күннің қадірі қыстағы ұзақ уақытқа татитынын білдіреді. Тура мағынас...
Балаға
әкенің бағы бақ болмайды,
малы мал болмайды.
әкенің бағы бақ болмайды,
малы мал болмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — әкенің қолындағы байлық пен дәулет балаға өзінен-өзі шынайы игілік бол...
Келіннің аяғынан,
Қойшының таяғынан.
Қойшының таяғынан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — келіннің жүрісінен, қимылынан оның іс-әрекеті байқалатыны сияқты, қойш...
Жол ақысы - жүру,
Кісі ақысы - беру.
Кісі ақысы - беру.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жолға шыққан адам жолға төленетін шығынды, керек-жарақты өзі көтереді....
Өнерлінің өзегі талмас.
**Негізгі мағынасы** «Өнерлінің өзегі талмас» деген мақал өнері, қабілеті, ісмерлігі бар адамның тіршілігі тоқтамайтыны...
Азығымен жер мүсінді,
Еңбегімен ер мүсінді.
Еңбегімен ер мүсінді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жердің көркі, берекесі оның азығымен, ырыс-несібесімен көрінеді; ал ер...
Оқу - білім азығы,
Білім - ырыс қазығы.
Білім - ырыс қазығы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал-мәтел оқу мен білімнің адам өміріндегі орнын өте терең түсіндіреді. «Оқу - білім азығы» д...
Қойшының қызы қой келгенде жүн түтеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның өз ісіне, тұрмыс-тіршілігіне жақын нәрсеге бейім болатынын білдіреді. Қойшының қы...
Сәуір болса, күн күркірер,
Күн күркіресе, көк дүркірер.
Күн күркіресе, көк дүркірер.
**Негізгі мағынасы** Сәуір айы келгенде көктемнің қызуы күшейіп, күн күркіреп, жаңбыр жаууы — табиғаттың оянғанын білдір...
Тек жүрсең - тоқ жүресің.
**Негізгі мағынасы** Тек жүрсең – тоқ жүресің деген мақалдың тура мағынасы: адам орынсыз әуреге түспей, сабыр сақтап, қ...
Ең көп оқылған
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жер - таусылмайтын қазына.
**Негізгі мағынасы** «Жер - таусылмайтын қазына» деген мақалдың тура мағынасы — жердің адамға берер байлығы өте көп, он...
Бір кісі қазған құдықтан мың кісі су ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бір адамның еңбегі мен жасаған игілігі көпке пайда әкелетінін білдіреді. Тура мағынасында бір кісі...
Бөрі азығы мен ер азығы жолда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қасқыр да, ер адам да өз несібесін жол жүріп, іздеп табады. Астарлы ма...
Адамнан адамның несі артық?
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мен малдың қадірін салыстырып, ең үлкен артықшылықтың аз ғана нәрседе емес, мәнді сө...
«Еңбек туралы» мақал-мәтелдер — қазақтың тұрмыс-тіршілігі мен дүниетанымында еңбектің орнын айқындайтын даналық сөздер. Бұл топтамада адал еңбек, маңдай тер, кәсіп, шеберлік, тәртіп пен жауапкершілік секілді ұғымдар қысқа да нұсқа нақыл арқылы беріледі.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.