Аңшының өлімі ауда,
Сушының өлімі суда.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал әр адамның өз кәсібіне, жүрген жолына сай тағдыры болатынын аңғартады. Тура мағынасында аңшы аң қуған жерде, сушы су жағасында қаза табуы мүмкін деген ой бар. Астарлы мағынасы — адам қай іске үйренсе, сол істің ортасында жүріп, соның қауіп-қатерін де, салмағын да көтереді. Яғни әр кәсіптің өз тәуекелі бар, сол үшін адам өз ісінің ығын да, сырын да білуі керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «аңшы» мен «сушы» — екі түрлі кәсіп иесі. «Ауда» және «суда» деген сөздер олардың табиғи ортасын көрсетеді. Аңшы үшін адыр, дала, қуғын-сүргін бар; сушы үшін өзен, көл, су кешуі бар. Осы образдар арқылы халық тіршіліктің әр саласында қауіп пен жауапкершілік қатар жүретінін бейнелеген.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал кез келген мамандық иесіне қатысты айтылады. Мысалы, құтқарушы адам суда жұмыс істесе, судағы қауіпке бейім болуы керек; дәрігер ауруханадағы тәуекелді білуі қажет. Яғни адам өз ісіне берілген сайын, сол істің қиындығы мен қатерін де алдын ала түсініп, сақ жүргені дұрыс.
Sýshynyń ólimi sýda.