Арық атты түсте бақ,
Қарғып тұрса қанатың.
«Арық атты түсте бақ, Қарғып тұрса қанатың.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Мақалдың тура мағынасы: арық атты түсте де бағып, күтіміне қара; ол оңалып, қарғып тұрса, саған қанат болады. «Түсте бағу» — жылқы да, бағушы да тынығатын ыстық мезгілде ерінбей күту, яғни ерекше ықылас. Астарлы мағынасы — әлсіз, қажыған, жағдайы төмен адамға, малға немесе іске уақыт пен күш аяма; қамқорлық көрген нәрсе кейін өзіңе тірек болып қайтады. Мақал сабырлы күтімнің жемісін көрсетеді.
Образдар мен теңеулер
«Арық ат» — әлсіреген, бірақ әлі де болашағы бар нәрсенің бейнесі. Көшпелі тұрмыста ат — ердің серігі, сондықтан оны күтпеу — өз қанатыңды қырқумен бірдей. «Түс» — күннің ең ауыр, ыстық уақыты; осы кезде бағу үлкен төзімді білдіреді. «Қарғып тұру» — оңалу, күшке ену. Ал «қанат» — алысқа жеткізер күш, сенімді серік.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Бүгін бұл мақал әлсіз нәрсені тастамай, оны баптап өсіруге шақырады. Мысалы, жаңа келген, әлі тәжірибесі аз қызметкерге тәлімгер уақыт бөліп, қатесін түзеп, сеніп жүрсе, ол кейін ұжымның ең сенімді маманына айналуы мүмкін. Сол сияқты әлсіреген шаруаға, ауырып тұрған жақынға көрсеткен қамқорлық та бір күні жақсылығымен қайтады.
Qarǵyp tursa qanatyń.