Еңбек, кәсіп туралы 1060
Еңбек туралы мақал-мәтелдер еңбекқорлықты дәріптеп, табандылық пен адал маңдай тердің қадірін ұқтырады.
1060
Мақал-мәтел
188.9K
Қаралым
178
Орташа
Сұрыптау:
Алыстан арбалағанша,
Жақыннан дорбала.
Жақыннан дорбала.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — алыс жерден арбаға жүк тиеп әкелгенше, жақын жерден дорбаға салып алға...
Білім алмай «болдым» деме,
Еңбек етпей «толдым>> деме.
Еңбек етпей «толдым>> деме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға білімсіз де, еңбексіз де өзіңді толық, жетілген санауға болмайтынын ескертеді. Тур...
Ақша кетуге тырысады,
Есеп ұстауға тырысады.
Есеп ұстауға тырысады.
**Негізгі мағынасы** Ақша қолда ұзақ тұрмай, оңай жұмсалып кетуге бейім екенін мақал тура мағынасында білдіреді. Ал аста...
Ерте шықсаң, алдыңнан күн шығады,
Кеш шықсаң, алдыңнан түн шығады.
Кеш шықсаң, алдыңнан түн шығады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: таңертең ерте жолға шықсаң, жарық күнге жолығасың, ал кеш шықсаң, қараң...
Іздесең - табасың, алыссаң - аласың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір нәрсені іздесең, оны табасың; ал бір іске бел шешіп кіріссең, нәти...
Оқу - білім азығы,
Білім - ырыс қазығы.
Білім - ырыс қазығы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал-мәтел оқу мен білімнің адам өміріндегі орнын өте терең түсіндіреді. «Оқу - білім азығы» д...
Жер құнары - саз.
**Негізгі мағынасы** Жердің құнары, яғни өнім берер қуаты көбіне сазды, ылғалы мол топырақта болады деген ой айтылады. Т...
Қарыстан сүйем жақын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның өмірінде тым үлкен айырма емес, аз ғана жақсылықтың, аз ғана ілгерілеудің өзі маң...
Ескі киім - жаңа киімнің қорғаушысы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ескі киім жаңа киімнің үстінен киілсе, оны тозудан, кірден, жыртылудан...
Келер кезек, терме тезек.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр істің өз реті, өз кезегі болатынын білдіреді. Тура мағынасында — тезек жинау сияқты ау...
Егілмеген жер жетім,
Елінен айырылған ер жетім.
Елінен айырылған ер жетім.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал екі түрлі жетімдікті салыстырады. Егілмеген жер құнарын ашпай, пайда бермей қалады; сонды...
Жаман қойшы жайлауын бір күн жейді,
Жақсы қойшы жайлауын мың күн жейді.
Жақсы қойшы жайлауын мың күн жейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қойды дұрыс бағатын шопан жайлаудың шөбін ретсіз таптамай, ұзақ уақытқ...
Балақ түрілмей балық тұтылмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал еңбексіз, дайындықсыз, тәуекелсіз мақсатқа жету қиын екенін білдіреді. Тура мағынасында б...
Еңбек - адамның көркі, Адам - заманның көркі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал еңбектің адамды ажарландырып, қадірін арттыратынын айтады. Тура мағынасында еңбек еткен а...
Қыс киімін жаз киіп,
Жарлы қайдан байысын.
Жазы-қысы жұмыс қып,
Мая қайдан қайысын?
Жарлы қайдан байысын.
Жазы-қысы жұмыс қып,
Мая қайдан қайысын?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам қысқа арналған киімді жазда киіп, орынсыз ысырап жасаса, кедейдің...
Ең көп оқылған
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жер - таусылмайтын қазына.
**Негізгі мағынасы** «Жер - таусылмайтын қазына» деген мақалдың тура мағынасы — жердің адамға берер байлығы өте көп, он...
Бір кісі қазған құдықтан мың кісі су ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бір адамның еңбегі мен жасаған игілігі көпке пайда әкелетінін білдіреді. Тура мағынасында бір кісі...
Бөрі азығы мен ер азығы жолда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қасқыр да, ер адам да өз несібесін жол жүріп, іздеп табады. Астарлы ма...
Адамнан адамның несі артық?
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мен малдың қадірін салыстырып, ең үлкен артықшылықтың аз ғана нәрседе емес, мәнді сө...
«Еңбек туралы» мақал-мәтелдер — қазақтың тұрмыс-тіршілігі мен дүниетанымында еңбектің орнын айқындайтын даналық сөздер. Бұл топтамада адал еңбек, маңдай тер, кәсіп, шеберлік, тәртіп пен жауапкершілік секілді ұғымдар қысқа да нұсқа нақыл арқылы беріледі.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.