«Алма піс, аузыма түс.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адам еңбектенбей, дайын дүниенің өзіне өзі келуін күтетін жалқаулықты меңзейді. Тура мағынасы — алма өздігінен пісіп, ауызға түсе салсын деген орынсыз тілек. Астарлы мағынасы — бір іске кіріспей, әрекет жасамай, тек сәттілікке сену дұрыс емес. Қазақ танымында ырыс та, жетістік те талап пен талпыныс арқылы келеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «алма» — кез келген пайдалы мүмкіндік пен жемісті істің бейнесі. «Пісу» — дайын болу, толысу, нәтиженің жетілуі. Ал «аузыма түс» деген тіркес — адамның өз қимылынсыз оңай олжа күтетінін білдіретін көркем, мысқыл мәнді образ. Яғни мақал жалқаулықты әжуалап, еңбектің орнын ештеңе баспайтынын аңғартады.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал оқу, жұмыс, кәсіп бастау сияқты жағдайда жиі айтылады. Мысалы, емтиханға дайындалмай, жоғары баға күтетін студентке «алма піс, аузыма түс» деуге болады. Оның мәні — нәтиже үшін алдымен ізденіп, еңбек ету керек екенін ескерту.