Қайратсыз қорқақ мақтаншақ.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Қайратсыз қорқақ мақтаншақ деген мақал шын күш пен іс жүзіндегі батылдық жоқ адамның көбіне сырттай ғана даурығып, өзін жоғары көрсетуге тырысатынын білдіреді. Мұндай кісі сөзге келгенде өр көкірек, кеуде керген сияқты көрінгенімен, нақты әрекет керек болғанда тайқып шыға келеді. Яғни мақтан көп, қайрат аз болса, адамның беделі де, сөзі де бос қалады. Мақал адамды жасандылықтан сақтандырып, ішкі қуат, ерік-жігер және шынайы мінез қажет екенін ескертеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қайрат» — жігер, төзім, іс тындыратын күш. «Қорқақ» — қауіптен именіп, жауапкершіліктен қашатын адам. «Мақтаншақ» — өзінде жоқ қасиетті бардай көрсететін, бос сөзге үйір жан. Үш сөздің қатар берілуі мінездегі қайшылықты ашып тұр: ішкі әлсіздік сыртқы даурығумен бүркеледі. Осы арқылы мақал жалған намыс пен орынсыз паңдықтың түбі әлсіздік екенін аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал әлеуметтік желіде өзін көпіртіп көрсетіп, бірақ шынайы іске келгенде жауап бермейтін адамдарға қатысты айтылады. Мысалы, біреу «мен бәрін білемін, бәрін істей аламын» деп мақтанғанмен, топтық жұмыста өз міндетін атқара алмаса, дәл осы мақал еске түседі. Ол адамды бос сөзден гөрі нақты әрекетке, батылдық пен жауапкершілікке шақырады.