Қылышты қорқақты
Сойылды батыл соғады.
«Қылышты қорқақты Сойылды батыл соғады.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — қорқақ адам қылыш сияқты қауіпті, алыстан әсер ететін қарудан именеді де, ал батыл адам қолындағы сойылды да тайсалмай қолдана алады. Астарлы мағынасы — шын қайсарлық адамның күшінде ғана емес, мінезінде, тәуекелінде, қиындыққа қарсы тұра білуінде жатыр. Қорқақ жан қауіптеніп, өз мүмкіндігін толық пайдалана алмайды, ал батыл адам кез келген істі сеніммен атқарып, жауапкершілікті мойнына алады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қылыш» пен «сойыл» — тек қару емес, өмірдегі қатер мен күрестің бейнесі. «Қылыш» — айбарлы, өткір қауіптің символы, ал «сойыл» — қарапайым болса да, батыл қолда күшке айналатын құрал. Яғни, мәселе қарудың түрінде емес, оны ұстайтын адамның жүрегінде. Мақал қорқыныш пен батылдықтың айырмасын осылай әсерлі суреттейді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл сөзді қиын істен қашпайтын, жауапкершілікті батыл қабылдайтын адамға қатысты қолдануға болады. Мысалы, біреу жаңа жұмысты бастауға қорқып тұрса, тәжірибелі адам: «Қорықпа, батыл қадам жасамасаң, іс ілгері жүрмейді» деп осы мақалдың мәнін еске салады.
Soıyldy batyl soǵady.