Қорқақты қуа берсең, батыр болады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — қорқақ адамды үнемі қыспаққа алып, қуалай берсең, ол ақыры жанын сақтап қалу үшін қайрат жинап, батылдық көрсетуі мүмкін деген ой. Астарлы мағынасы — адамды шектен тыс қысыммен емес, керек жерде сынап, жігерлендіру арқылы шыңдау қажет. Қорқытып-үркіту кейде әлсіздікті күшейтпей, керісінше, ішкі намысты оятады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «қорқақ» — тек жүрексіз адам емес, сенімсіз, көп тартынатын мінездің бейнесі. «Қуа берсең» деген тіркес — тоқтаусыз қысым, қудалау, мүмкіндік бермеу дегенді білдіреді. Ал «батыр болады» — нағыз соғыс батырын ғана емес, қиындыққа қарсы тұра алатын, қайсар мінезге келген адамды меңзейді. Яғни қорқыныштың өзі кейде батылдыққа айналатын өмірлік құбылыс суреттеледі.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал көбіне адамның бойындағы жасырын күшті дұрыс бағытта ашу керек екенін білдіреді. Мысалы, сабағында үндемей отыратын оқушыны мұғалім қолдап, жауап беруге жиі тартса, ол біртіндеп өзіне сеніп, белсенді бола бастайды. Бірақ бұл жерде қудалау емес, орынды талап пен жігер беру маңызды.