Нар жолына шөгер,
Ер жөніне көнер.

Негізгі мағынасы

Бұл мақалдың тура мағынасы — нарды жол үстінде шөктіріп, тоқтату; ал ер адамды өз жөнінен тайдыру, айтқанынан қайтару оңай емес деген ойды білдіреді. Астарлы мағынасы — нағыз ер мінезді адам қиындыққа да, қысымға да берілмейді, дұрыс деп таныған жолынан қайтпайды. Ол сабырлы, төзімді, намысшыл болады. Қажет кезде иліккенімен, жөнсіз нәрсеге көне салмайды.

Образдар мен теңеулер

Мұндағы нар — күшті, ауыр жүк көтеретін төзімді түйе. Ол қазақ түсінігінде шыдам мен қайсарлықтың белгісі. Жолына шөгер деуі — нарды бөгеп, жүрісін тоқтату секілді, өте қиын істі меңзейді. Ал ер жөніне көнер дегені — ер адамның өз жолы, өз ұстанымы болатынын көрсетеді. Яғни, ер жігітті бос сөзбен, жел сөзбен бұра тарту қиын.

Қазіргі өмірде

Бұл мақал өз пікіріне берік, жауапкершілігі бар адамға қатысты айтылады. Мысалы, жас маман жұмыста қысым көрсе де, әділдік пен кәсібиліктен таймай, өз ісін адал атқарып жүрсе, оған осы мақал жарасады. Мұнда табандылық, мінез және намыс бағаланады.