Бақыт туралы 146
Бақыт туралы қазақ мақал-мәтелдері өмірдің мәнін, қуаныш пен қанағаттың құнын қысқа да нұсқа жеткізеді.
Күнде бір мақал
«Бақыт туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
146
Мақал-мәтел
52.8K
Қаралым
361
Орташа
Сұрыптау:
Үйге дәуіт кірсе, құт кіреді.
Негізгі мағынасы Үйге дәуіт кірсе, құт кіреді деген мақал үйге кірген кішкентай да, зиянсыз жәндікті жақсылықтың…
Таудай талап бергенше,
Бармақтай бақ бер.
Бармақтай бақ бер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға шама жетпейтін зор талап, үлкен арман бере салғаннан гөрі, соған сәйкес келетін…
Қырықтың бірі - Қыдыр,
Мыңның бірі — Уәли.
Мыңның бірі — Уәли.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам ішінен сирек кездесетін, өте қадірлі, ақылды не киелі жан табылады деген ойды…
Тамыры берген түйеден ,
Тәңір берген тоқты артық.
Тәңір берген тоқты артық.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: біреуден сыйға не мұраға келген үлкен мал болғанмен, Алланың нәсіп еткен…
Ішкені алдында, ішпегені артында.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — адамның ішіп-жейтін асы алда, қолжетімді жерде тұр, ал жемегені арт…
Ақ түйенің қарны жарылды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ақ түйенің қарны жарылғандай ерекше бір оқиғаның болғанын білдіреді…
Оқу - білім азығы,
Білім - ырыс қазығы.
Білім - ырыс қазығы.
Негізгі мағынасы Бұл мақал-мәтел оқу мен білімнің адам өміріндегі орнын өте терең түсіндіреді. «Оқу - білім азығы»…
Бақ кейде тауып қонады,
Кейде ауып қонады.
Тауып қонса, ескертеді,
Ауып қонса, есіртеді.
Кейде ауып қонады.
Тауып қонса, ескертеді,
Ауып қонса, есіртеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал бақ пен ырыстың адамға әрқалай келетінін айтады. Кейде жақсы бақ өз еңбегіңмен, дұрыс…
Күлшелі бала - сүйкімді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: қолында күлшесі бар, яғни тәтті асы бар бала жұртқа сүйкімді көрінеді…
Тойсаң тоба қыл.
Негізгі мағынасы «Тойсаң тоба қыл» деген мақал адамға қанағат пен шүкірді ескертеді. Тура мағынасында, қарны тойған…
Той - Тәңірдің қазынасы.
Негізгі мағынасы «Той - Тәңірдің қазынасы» деген мақал тойдың жай ғана қызық үшін жасалмайтынын білдіреді. Той — елдің…
Қайғысыз ішкен қара судың қаймағы бір елі.
Негізгі мағынасы Қайғы-қасіреті, уайымы жоқ адамға қарапайым тірлік те тәтті көрінеді. Мақалдың тура мағынасы — жай…
Қой үстіне бозторғай жұмыртқалар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ел ішінде аса тыныш, берекелі, мамыражай заман орнағанын білдіреді. Тура мағынасында қойдың…
Бермесе де бай жақсы,
Жемесе де май жақсы.
Жемесе де май жақсы.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырттай қарағанда бай адамның өзі бермесе де, оның барлығы елге жұғымды, пайдалы деген ойды…
Кедеймін деп қысылма,
Өнерің болса қолыңда.
Өнерлінің ырысы
Жарқырап тұрар жолыңда.
Өнерің болса қолыңда.
Өнерлінің ырысы
Жарқырап тұрар жолыңда.
Негізгі мағынасы Бұл мақал кедейлікке қысылып, еңсе түсіруге болмайтынын айтады. Тура мағынасында: адамда мал-мүлік…
Қыз тілеуі - Қыдыр тілеуі.
Негізгі мағынасы «Қыз тілеуі - Қыдыр тілеуі» деген мақал қыз баланың жолы ашық, бағы биік, көргенді, ибалы, абыройлы…
Ақыл арымас, алтын шірімес.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ақылдың да, асылдың да шынайы құнын жоғалтпайтынын білдіреді. Ақыл адамға өмір бойы қызмет…
Бай болып көргеніміз жоқ,
Кедей болып өлгеніміз жоқ.
Кедей болып өлгеніміз жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қазақтың өмірінде байлық та, кедейлік те тұрақты өлшем емес, адам басынан…
Барымен базар,
Жоқты қайдан қазар.
Жоқты қайдан қазар.
Негізгі мағынасы Барымен базар — қолда барға қанағат етіп, соған шүкіршілік қыл деген сөз. Адамның малы аз, дүниесі кем…
Базарға бар да, бағыңды сына.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды әрекетке шақырады: ойда ғана жүре бермей, іске кірісіп, өз мүмкіндігін сынап көру…
Еңбек - ырыстың бұлағы, бақыттың шырағы.
Негізгі мағынасы Еңбек адамға ырыс пен несібе әкеледі, ал сол еңбектің нәтижесі өмірді жарық қылып, бақытқа жеткізеді…
Мың күн жұмақтан,
Бір күнгі тірлік артық.
Бір күнгі тірлік артық.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — адамға мың күн бойы жұмақта жүргеннен гөрі, осы дүниеде бір күн өмір…
Орнында бар оңалар.
Негізгі мағынасы «Орнында бар оңалар» деген мақалдың тура мағынасы — бір нәрсе өз орнында сақталса, жоғалмай, бүтін…
Ақыл - ауыс, ырыс - жұғыс.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ақыл мен ырыстың адамға жалғыз ғана өз еңбегімен емес, айналадағы орта арқылы да келетінін…
Білім - бақтың жібермейтін қазығы,
Білімсіз бақ - әлдекімнің азығы.
Білімсіз бақ - әлдекімнің азығы.
Негізгі мағынасы Білім адамның бақ-берекесін ұстап тұратын мықты қазыққа теңеледі. Яғни, білімді адам өз ырысын…
Нысап сайын береке.
Негізгі мағынасы «Нысап сайын береке» деген мақал адамның қанағатшыл, әділ, ынсапты болуы береке-бақытқа жеткізетінін…
Шыбынның басына бақ қонса,
Самұрық келіп сәлем береді.
Самұрық келіп сәлем береді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — өте кішкентай, қадірсіз көрінетін шыбынның басына бақ қонса, тіпті алып…
Туған Ай - тураған етпен бірдей.
Негізгі мағынасы Туған айдың жарығы қандай қымбат болса, адамға туған жердің де әсері сондай ерекше деген ой айтылады…
Құдай да бергенге береді .
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: Алла ризықты, несібені адамға қалай болса солай емес, қолы ашық, жомарт…
Жамандықты көп қуған
Бір пәлеге жолығар.
Жақсылықты көп қуған
Бақ, дәулетке молығар.
Бір пәлеге жолығар.
Жақсылықты көп қуған
Бақ, дәулетке молығар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам қандай жолды көп таңдаса, соның нәтижесін көретінін айтады. Жамандықты қуып, біреуге…
Арман - адамға қанат.
Негізгі мағынасы Арман — адамның алға ұмтылуына күш беретін ішкі қуат. Мақалдың тура мағынасы бойынша, қанат құсқа…
Жайылып төсек, жазылып жастық.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — адамның төсегі жайылып, жастығы жазылып, тыныш ұйықтауға, еркін демалуға…
Жақсы ниет - жарым ырыс.
Негізгі мағынасы Жақсы ниет — істің бастауы, ал адал ой мен ізгі пиғыл адамның жолын ашатын үлкен күш. Мақал тура…
Үркер туса, сорпа да ас.
Негізгі мағынасы «Үркер туса, сорпа да ас» деген мақалдың тура мағынасы — Үркер жұлдызы көрінген шақта, яғни белгілі…
Шай, шай ішсем, көңілім жай.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — шай ішкенде адамның көңілі жайланып, жан дүниесі тынышталады деген ой…
Аз ас, көп ниет.
Негізгі мағынасы Аз ас, көп ниет — аз ғана дүниемен де қанағат етіп, жүректе пейіл мен тілектің мол болуы керек деген…
Біреу тойға айналды,
Біреу қойға айналды.
Біреу қойға айналды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — бір адамның той-думанға, қызық-қызыққа үйір болып кеткенін, ал…
Бірлік - барлық, байлық, бақыт.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: адамдар біріксе, кез келген істі атқара алады, молшылыққа да, қуанышқа да…
Балмен де болма, балсыз да болма.
Негізгі мағынасы Бұл мақал өмірде шектен шықпау керек дегенді білдіреді. Тура мағынада балдың өзі тәтті, бірақ оны тым…
Басыңа бақ қонарда,
Елден асқан данасың.
Басыңнан бақ тайғанда,
Қалыбыңа барасың.
Елден асқан данасың.
Басыңнан бақ тайғанда,
Қалыбыңа барасың.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның бағы мен дәулеті бір қалыпта тұрмайтынын білдіреді. Бақ қонған кезде адам өзін…
Ең көп оқылған
Үйге дәуіт кірсе, құт кіреді.
Негізгі мағынасы Үйге дәуіт кірсе, құт кіреді деген мақал үйге кірген кішкентай да, зиянсыз жәндікті жақсылықтың…
Таудай талап бергенше,
Бармақтай бақ бер.
Бармақтай бақ бер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға шама жетпейтін зор талап, үлкен арман бере салғаннан гөрі, соған сәйкес келетін…
Қырықтың бірі - Қыдыр,
Мыңның бірі — Уәли.
Мыңның бірі — Уәли.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам ішінен сирек кездесетін, өте қадірлі, ақылды не киелі жан табылады деген ойды…
Тамыры берген түйеден ,
Тәңір берген тоқты артық.
Тәңір берген тоқты артық.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: біреуден сыйға не мұраға келген үлкен мал болғанмен, Алланың нәсіп еткен…
Ішкені алдында, ішпегені артында.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — адамның ішіп-жейтін асы алда, қолжетімді жерде тұр, ал жемегені арт…
Бұл бөлімде бақыт туралы қазақ мақал-мәтелдері топтастырылған. Олар адамның бақыты байлықта ғана емес, еңбек, ниет, денсаулық, отбасы, бірлік және шүкіршілік сияқты құндылықтарда екенін меңзейді.
Бақыт жайлы нақыл сөздер әр кезеңде ой салатын тәлім береді: өзгені құрметтеу, адалдықты сақтау, жақсы істің қайтарымы барын ұғыну. Осы мақал-мәтелдер арқылы қазақ дүниетанымындағы бақыттың өлшемі мен оған апарар жол айқындалады.
Бақыт жайлы нақыл сөздер әр кезеңде ой салатын тәлім береді: өзгені құрметтеу, адалдықты сақтау, жақсы істің қайтарымы барын ұғыну. Осы мақал-мәтелдер арқылы қазақ дүниетанымындағы бақыттың өлшемі мен оған апарар жол айқындалады.