Уақыт, замана туралы — 4-бет 418
Сұрыптау:
Ер қосы жүре түзеледі.
Негізгі мағынасы Ер қосы жүре түзеледі деген мақал адам да, ат та, жолдас та тәжірибе үстінде қалыптасатынын білдіреді…
Ерте еккен бүтін алар,
Кеш еккен отын алар.
Кеш еккен отын алар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — егінді ерте ексең, ол толық пісіп, мол өнім береді; ал кеш ексең, егіннің…
Ертеңгі ақыл түске жарамас,
Түскі ақыл кешке жарамас.
Түскі ақыл кешке жарамас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның істі дер кезінде ойлап, уақытында шешім қабылдауы керегін айтады. Тура мағынада…
Ертеңгі асты тастама,
Кешкі асқа қарама.
Кешкі асқа қарама.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ертеңгі асқа немқұрайлы қарама, таңғы асты ішуді ұмытпа дегенді білдіреді. Тура мағынасында…
Ертеңгі сөз түсте жоқ,
Түстегі сөз кешке жоқ.
Түстегі сөз кешке жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сөздің уақытында айтылмаса, оның әсері де, құны да кемитінін білдіреді. Тура мағынасында…
Сыйлық
Ең үздік 30 мақал — сыйлыққа
Telegram-ға жазылыңыз: 30 мақал мағынасы мен ойымен бірге PDF болып келеді
Ертеңі көбейген істе береке болмайды.
Негізгі мағынасы Ертеңге қалдыра берген істің берекесі болмайды. Бұл мақал адамды бүгінгі жұмысты бүгін істеуге…
Ерте туып, кеш қалған.
Негізгі мағынасы Мақалдың тура мағынасы: ерте туған, бірақ кейін қалған. Яғни басқалардан бұрын туып, бұрын бастаса да…
Ерте тұрған әйелдің бір ісі артық,
Ерте тұрған еркектің ырысы артық.
Ерте тұрған еркектің ырысы артық.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ерте тұрып, күнді уақытында бастаған адамның ісі де, несібесі де мол болатынын айтады. Тура…
Ерте тұрғанның есесі артық.
Негізгі мағынасы «Ерте тұрғанның есесі артық» деген мақал уақытты ұқыпты пайдаланып, ерінбей қимылдаған адамның ісі…
Ерте шықсаң, алдыңнан күн шығады,
Кеш шықсаң, алдыңнан түн шығады.
Кеш шықсаң, алдыңнан түн шығады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: таңертең ерте жолға шықсаң, жарық күнге жолығасың, ал кеш шықсаң, қараңғы…
Есің барда етек жап,
Қайратың барда мал тап.
Қайратың барда мал тап.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды жастықтың, деннің саулығы мен ақыл-есінің бар кезінде қамдануға шақырады. «Есің барда…
Ескі айда есіркеп,
Жаңа айда жарылқа.
Жаңа айда жарылқа.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамдарды өткен айды да, жаңа айды да құрметтеп, әр кезеңге тәубе мен үмітпен қарауға…
Ескірген нәрсе ерсі көрінер.
Негізгі мағынасы Ескірген нәрсе өз уақыты өтіп, сәні мен құны кемігенде, жұртқа оғаш әрі үйлесімсіз көрінеді. Бұл мақал…
Ештен кеш жақсы.
Негізгі мағынасы «Ештен кеш жақсы» деген мақал қандай істі болса да, мүлде қолға алмағаннан гөрі кейін болса да…
Жазға жетсең, қыс күніңді ұмытпа.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды келер күнге алдын ала қамдануға шақырады. Жаз — молшылық, жайлылық, береке кезеңі…
Жазғы жуынды - қыста қатық.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: жазда сүттен жасалған жуындыны сақтап қойса, қыста ол қатық болып, асқа…
Жазда жадырасаң, қыста қалтырайсың.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: жазда шектен тыс жайбарақат болып, қамсыз жүрсең, қыс келгенде қиындыққа…
Жазда қонысыңды дөңге сал,
Қыста қонысыңды көңге сал.
Қыста қонысыңды көңге сал.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — жазғытұрым қонысты биік, жел өтіп тұратын дөңге орналастыру, ал қыс…
Жаздың бір күні
қыстың мың күніне татыр.
қыстың мың күніне татыр.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жаз мезгіліндегі бір күннің қадірі қыстағы ұзақ уақытқа татитынын білдіреді. Тура мағынасы…
Жаз жарлынікі, қыс әлдінікі.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — жаз мезгілінде әл-ауқаты бар, шаруасы түзулі адамға да, жарлы адамға да…
Жайың басынан жел тұрса,
Жаз да болса қыс болар.
Жаз да болса қыс болар.
Негізгі мағынасы «Жайың» — Жайық өзені, ал «Жайық басы» — оның жоғарғы ағысы, солтүстіктегі тау жағы. Мақал — Батыс…
Жақсы ат алдынан сүрінбей,
Артынан сүрінеді.
Артынан сүрінеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — жүйрік те мықты ат алдан сүрінбей, кейде артқы аяғынан шалынып құлайды…
Жақындықты ат айырады,
Оқымағанды хат айырады.
Оқымағанды хат айырады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам арасындағы жақындық пен алшақтықтың, сондай-ақ білімділік пен надандықтың ара жігін…
Жалғыз шапқан ат жүйрік.
Негізгі мағынасы Тура мағынасы: бәйгеде жалғыз шапқан ат әрқашан жүйрік болып көрінеді, өйткені оны озатын ешкім жоқ…
Жапа шегіп, жай жату -
Жасықтықтың белгісі.
Ерте жатып, кеш тұру -
Пасықтықтың белгісі.
Жасықтықтың белгісі.
Ерте жатып, кеш тұру -
Пасықтықтың белгісі.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның жалқаулық пен еріншектікке салынуын сынайды. Жапа шегіп, бірақ әрекетсіз жай жату…
Жарғақ құлағы жастыққа тимейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның бір іске қатты беріліп, тыным таппай, ұйқы-күлкісін ұмытқан күйін білдіреді. Тура…
Жас кезіңде үйренсең,
Қартайғанда көндігерсің.
Қартайғанда үйренсең,
Көндіккенше көмілерсің.
Қартайғанда көндігерсің.
Қартайғанда үйренсең,
Көндіккенше көмілерсің.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның ең жақсы үйренетін шағы — жастық екенін айтады. Жас кезде алған білім, дағды, әдет…
Жастық - жалын, кәрілік - құл.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның өмірінде жастық шақтың оттай ыстық, қуатты, жігерлі кезең екенін, ал кәрілік шақта…
Жастық көкке,
Кәрілік жерге қаратады.
Кәрілік жерге қаратады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның жас кезі мен кәрілік шағын салыстырады. Жастық шақта адам алысқа ұмтылып, биік…
Жастықта еңбек бер,
Қартайғанда дәулет бер.
Қартайғанда дәулет бер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды жастық шақта қол қусырып отырмай, еңбек етіп, маңдай тер төгуге шақырады. Жастық…
Жастықта ойға алғанның қиыны жоқ,
Қартайғанда ол істің қиюы жоқ.
Қартайғанда ол істің қиюы жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның жастық шағы мен қарттық шағын салыстырады. Жас кезде күш-қайрат мол, ойға алған істі…
Жастық шақ - ақ алмас,
Жоғалтқан таба алмас.
Жоғалтқан таба алмас.
Негізгі мағынасы Жастық шақ — адамның ең қайратты, ең жігерлі, ең мүмкіндікке толы кезеңі. Мақалдың тура мағынасы: ақ…
Жасы бір құрдас емес,
Заманы бір құрдас.
Заманы бір құрдас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — жасы бір адам ғана емес, бір дәуірде, бір ортада өмір сүрген адамдар да…
Жасында жалықпаған
Қартайғанда тарықпайды.
Қартайғанда тарықпайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: жастық шақта адам еңбек етуден, үйренуден, ізденуден жалықпаса…
Жасыңда ұқпағанды жасай келе түсінерсің.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның өмірден сабақ алуы уақытқа байланысты екенін білдіреді. Жастық шақта көп нәрсенің…
Жау кеткен соң қылышыңды тасқа шап.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: жау кетіп қалған соң, қылышты тасқа шапсаң да еш пайда жоқ. Яғни қауіп…
Жел - дауылдың шақырушысы.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — жел күшейсе, артынша дауылдың тууы мүмкін деген табиғи құбылысты…
Желмен жарыспа,
Көлеңкеңді қума.
Көлеңкеңді қума.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды орынсыз әуреге салынбауға, қол жетпейтін нәрсені қуып, босқа күш жұмсамауға үндейді…
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіреді…
Жер астында алтын бар,
Қаза берсең, табасың.
Бау бар жерде жеміс бар,
Кеулей берсең, табасың.
Қаза берсең, табасың.
Бау бар жерде жеміс бар,
Кеулей берсең, табасың.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: жерді қаза берсең, астынан алтын табылуы мүмкін; бауы бар жерді…