Ер қосы жүре түзеледі.
«Ер қосы жүре түзеледі.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Жолға шыққан азаматтың қосы, яғни жол-жөнекей тігетін баспанасы мен керек-жарағы, алғашында ретсіз болады, бірақ жүре келе бәрі орнына түседі: нені қайда салу, қалай тігу керегін жолдың өзі үйретеді. Мақал істі бастау үшін бәрі мінсіз дайын болуын күтпеуге шақырады: тәртіп пен жүйе жұмыс барысында қалыптасады. Сондай-ақ жаңа іске кіріскен адамның алғашқы олқылықтарына кешіріммен қарауды аңғартады: уақыт өте ол түзеледі.
Образдар мен теңеулер
Қос — малшылардың, аңшылардың, жолаушылардың уақытша баспанасы, шағын күрке не лашық, сонымен бірге сол жолаушылардың тұрағы. Көшпелі тұрмыста қос асығыс жиналып, асығыс тігілетін, сондықтан алғашқы күндері бірдеңесі ұмытылып, бірдеңесі артық болып шығатын. Мақалдың ойы «Көш жүре түзеледі» дегенге жақын: екеуінде де қозғалыстың өзі тәртіп орнатады. Жүре түзелу тіркесі — кідіріп тұрып емес, жол үстінде жөнделу.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Мақалды жаңа іс бастаған, бірақ әлі бәрі ретке келмей жатқан адамға жігер беріп айтады: жаңа үйге көшкен, кәсіп ашқан, жаңа жұмысқа кірген кісіге. Істі созып, «әлі дайын емеспін» деп кідіріп жүргенге түрткі ретінде де айтылады. Интонациясы — жұбату, батылдық беру. Ал мүлде жоспарсыз, ұқыпсыз әрекетке сылтау ретінде қолдану орынсыз. Мысалы: «Дүкенді аша бер, сөрелер кейін толады. Ер қосы жүре түзеледі».
Қолданылу жағдаяттары
— Жаңа салынған үйге көшкен жас отбасы жиһазы жетпей абдырағанда, ата-енесі асықпаңдар, жүре-бара бәрі орнына келеді деп көңілдерін көтереді.
— Ауылда шағын наубайхана ашқан жігіт алғашқы аптада нанды күйдіріп алғанда, ағасы ер қосы жүре түзеледі деп, ертеңгі пешке дайындалуға кеңес береді.