Жер астында алтын бар,
Қаза берсең, табасың.
Бау бар жерде жеміс бар,
Кеулей берсең, табасың.

Негізгі мағынасы

Бұл мақалдың тура мағынасы: жерді қаза берсең, астынан алтын табылуы мүмкін; бауы бар жерді күтіп-баптасаң, жеміс өседі. Астарлы мағынасы: кез келген игілік өздігінен келмейді, оны еңбекпен, ізденіспен, төзіммен табуға болады. Адам бір істі терең меңгерсе, тынымсыз әрекет етсе, нәтижеге жетеді. Демек, береке мен табыс – табандылықтың жемісі.

Образдар мен теңеулер

Мұндағы «алтын» — мол байлық, қымбат мүмкіндік, үлкен нәтиже. «Қаза беру» — тоқтамай еңбектену, іздену, қабілетті ашу. «Бау» — бағбандық, егіншілік қана емес, жалпы күтіп-баптауды, қамқорлықты білдіреді. «Жеміс» — еңбектің өтеуі, жақсы нәтиже, өмірдің берекесі. Ал «кеулей беру» сөзі істің түбіне дейін үңілу, сырын меңгеру дегенді аңғартады.

Қазіргі өмірде

Бұл мақал бүгін де өзекті. Мысалы, бір студент бір пәнді үстірт оқымай, күн сайын қайталап, қосымша дерек іздеп, есеп шығарып жаттыға берсе, емтиханнан жақсы нәтиже алады. Яғни жетістікке жету үшін уақыт, ынта және үздіксіз еңбек керек.