Уақыт, замана туралы 419
Уақыт туралы мақал-мәтелдер уақыттың қадірін, сабыр мен ұқыптылықты, сәтті бағалауды үйретеді.
419
Мақал-мәтел
72.9K
Қаралым
173
Орташа
Сұрыптау:
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Таң атпайын десе де,
Күн қоймайды.
Күн қоймайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің өз заңдылығы бар екенін білдіреді. Адам бір істің болуын қаламаса да, табиғат пен...
Уақыттың бос өткені - өмірдің бос кеткені.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал уақыттың қадірін білудің өмірдегі ең маңызды істердің бірі екенін айтады. Тура мағынасынд...
Уақыт - қадірін білгенге қазына,
Білмегенге быламық.
Білмегенге быламық.
**Негізгі мағынасы** Уақыттың қадірін түсінген адам оны бағалы қазынадай көреді, өйткені әр сәтті тиімді пайдалану өмірд...
Заманы бірдің амалы бір.
**Негізгі мағынасы** «Заманы бірдің амалы бір» деген мақал бір дәуірде, бір қоғамда өмір сүрген адамдардың тұрмыс-тірші...
Кешегі күннен алыс жоқ,
Ертеңгі күннен жақын жоқ.
Ертеңгі күннен жақын жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал уақыттың адам қолынан қашып құтылмайтын шындығын білдіреді. Кеше өтіп кетті, сондықтан ол...
Жол болмайды асусыз,
Той болмайды шашусыз.
Той болмайды шашусыз.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жолдың өзі асу-тасусыз, қиын өткелсіз болмайды; той да шашу шашпай, қуа...
Ештен кеш жақсы.
**Негізгі мағынасы** «Ештен кеш жақсы» деген мақал қандай істі болса да, мүлде қолға алмағаннан гөрі кейін болса да бас...
Ай шалқасынан туса, ай бойы аяз.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал табиғат құбылысына қарап, алдағы уақыттың жайын болжауға болатынын білдіреді. Тура мағына...
Уақыт керуеніне бөгет жоқ.
**Негізгі мағынасы** «Уақыт керуеніне бөгет жоқ» деген мақал уақыттың тоқтамайтынын, өмірдің өз арнасымен үнемі алға жы...
Темірді қызған кезде соқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал істің дер кезінде орындалуы керегін айтады. Темір қызған кезде ғана иіледі, ал суып қалса...
Әр нәрсе уақытында қызықты.
**Негізгі мағынасы** Әр істің өз мезгілі бар, сол уақытында жасалған нәрсе ғана мәнді, әсерлі әрі пайдалы болады. Асығыс...
Уақыт тас екеш тасты да тоздырады.
**Негізгі мағынасы** Уақыттың күші бәрінен де мықты деген ой айтылады. Тура мағынасында тас жылдар өте келе мүжіліп, үгі...
Шөлмен жүрсең де, жолмен жүр,
Жол көлге, көл елге аларады.
Жол көлге, көл елге аларады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды адаспай, жөн-жосықпен жүруге үндейді. Тура мағынасында шөл далада жүрсең де, белгі...
Алпыс күн тасыған су алты күнде қайтар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай күшті, екпінді болып көрінген нәрсенің бәрі мәңгі емес екенін айтады. Тасыған су...
Ең көп оқылған
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Таң атпайын десе де,
Күн қоймайды.
Күн қоймайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің өз заңдылығы бар екенін білдіреді. Адам бір істің болуын қаламаса да, табиғат пен...
Уақыттың бос өткені - өмірдің бос кеткені.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал уақыттың қадірін білудің өмірдегі ең маңызды істердің бірі екенін айтады. Тура мағынасынд...
Уақыт - қадірін білгенге қазына,
Білмегенге быламық.
Білмегенге быламық.
**Негізгі мағынасы** Уақыттың қадірін түсінген адам оны бағалы қазынадай көреді, өйткені әр сәтті тиімді пайдалану өмірд...
Заманы бірдің амалы бір.
**Негізгі мағынасы** «Заманы бірдің амалы бір» деген мақал бір дәуірде, бір қоғамда өмір сүрген адамдардың тұрмыс-тірші...
«Уақыт туралы» мақал-мәтелдер – қазақтың өмірлік тәжірибесінен туған, уақыттың құнын, оның қайта оралмайтын қасиетін еске салатын нақыл сөздер. Бұл топтағы даналық ойлар адамды әр сәтті бағалауға, мақсатқа уақытында ұмтылуға, еріншектік пен кешеуілдің зиянын түсінуге жетелейді.
Мұнда уақытты дұрыс жоспарлау, сабыр сақтау, іс пен сөздің мерзімін табу, мүмкіндікті өткізіп алмау секілді ұғымдар кең көрініс табады. Осындай мақалдар күнделікті өмірде де, тәрбие мен оқу үдерісінде де ойды ұштап, жауапкершілік пен тәртіпке шақыратын өнегелі құрал ретінде қолданылады.
Мұнда уақытты дұрыс жоспарлау, сабыр сақтау, іс пен сөздің мерзімін табу, мүмкіндікті өткізіп алмау секілді ұғымдар кең көрініс табады. Осындай мақалдар күнделікті өмірде де, тәрбие мен оқу үдерісінде де ойды ұштап, жауапкершілік пен тәртіпке шақыратын өнегелі құрал ретінде қолданылады.