Алдыңа бір қарасаң, артыңа он қара.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамды кез келген іске асықпай, абайлап, ойланбай қадам баспауға үндейді. Тура мағынасы бойынша, бір қадам алға басардың алдында артқа он рет қарағандай, яғни өткен істі, жағдайды, салдарды мұқият тексер деген ой бар. Астарлы мағынасы — шешім қабылдағанда болашақты ғана емес, өткен тәжірибені де ескеру, қателікті қайталамау. Адам алға ұмтылғанмен, сақтық пен есепті ұмытпауы керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «алға қарау» — жаңа іс бастау, мақсатқа ұмтылу; «артқа қарау» — өткенді саралау, тәжірибеден сабақ алу дегенді білдіреді. «Бір» мен «он» санының қарама-қарсылығы сақтықтың күшейтілген мәнін береді: алға бір рет қадам жасасаң да, артына он рет үңіл. Бұл — өмірде байыптылық, көрегендік, жауапкершілік қажет екенін білдіретін бейнелі сөз.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды маңызды шешімдерге қолдануға болады. Мысалы, адам несие аларда тек бүгінгі қажеттілікті емес, ертеңгі төлем қабілетін де есептеп, шартын мұқият оқуы керек. Сонда ол кейінгі қиындыққа ұрынбайды. Мақалдың тәрбиесі — әр істі оймен істеп, салдарын алдын ала бағалау.