Кешегі күннен алыс жоқ,
Ертеңгі күннен жақын жоқ.
«Кешегі күннен алыс жоқ, Ертеңгі күннен жақын жоқ.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Кеше ғана болған күн қаншалықты жақын көрінсе де, оған қайтып оралу мүмкін емес, сондықтан ол ең алыс нәрсе. Ал ертеңгі күн әлі келмесе де, есік алдында тұр, оның келуі сөзсіз, сондықтан ол ең жақын. Мақал өткенге бола бос аңсаудан гөрі келешекке дайындалуды үйретеді. Кешегі қателігін ойлап қамыққан адамға да, ертеңгі істі «әлі ерте» деп кейінге қалдырған адамға да айтылады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдың сұлулығы — парадоксында. Уақыт бойынша кеше бізге жақын, ертең алыс сияқты, ал мақал бұл түсінікті төңкеріп тастайды: қайтып жетуге болмайтындықтан кеше алыс, сөзсіз келетіндіктен ертең жақын. «Кешегі — ертеңгі», «алыс — жақын» деген екі қарама-қарсы жұп бір ұйқасқа салынған. Кеңістік өлшемі уақытқа қолданылған: көшпелі адам үшін «алыс» пен «жақын» — жол, қоныс, ауыл арасы.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Өткенге қатты өкініп жүрген адамды жұбату, келешекті ойлауға шақыру үшін айтылады, сондай-ақ ертеңгі істі ұмытқан адамға ескерту ретінде. Сарыны — ойлы кеңес. Мысалы, сәтсіз емтиханнан кейін жылап отырған қызына анасы: «Кешегі күннен алыс жоқ, ертеңгі күннен жақын жоқ, келесі жылға дайындал».
Қолданылу жағдаяттары
— Кешегі жарыста ұтылған боксшыға бапкері ертеңгі жаттығуды ойлау керегін айтып, осы мақалды келтірді.
— Той ертең екенін ұмытып, дайындықты кейінге қалдырған келініне енесі осы сөзбен ескертті.
Erteńgi kúnnen jaqyn joq.