Куәлі істі куә табар,
Куәсіз істі күмән табар.

Негізгі мағынасы

Бұл мақалдың тура мағынасы: бір істің шындығын дәлелдейтін куә болса, соған сенуге болады; ал куә жоқ жерде сөзге күмән туады. Астарлы мағынасы — кез келген әрекетте адалдық пен дәлелдің болуы маңызды. Адам өтірікке, алыпқашпа сөзге емес, нақты айғаққа сүйенуі керек. Сондықтан шындықты айту ғана емес, оны дәлелдей білу де қажет.

Образдар мен теңеулер

Мақалдағы «куәлі іс» — анық, дәлелі бар, шындыққа негізделген әрекет. Ал «куәсіз іс» — белгісіз, дәлелсіз, соның кесірінен күдік тудыратын жағдай. «Куә табар» және «күмән табар» деген сөздер істің салмағын адамның сөзінен бұрын айғақ анықтайтынын көрсетеді. Мұнда куә — әділдіктің, ал күмән — сенімсіздіктің бейнесі.

Қазіргі өмірде қолданылуы

Қазір бұл мақал сот ісінде, жұмыс орнындағы тексерісте, тіпті күнделікті дау-дамайда да өзекті. Мысалы, екі адам бір заттың кімге тиесілі екенін таласса, оны растайтын чек, фото, бейнежазба немесе куәгер болса ғана шындық анықталады. Яғни, дәлелсіз сөз көп жағдайда күдік тудырады.