Бақ болмайды басқа бақ,
Есің барда елің тап.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамға шын бақыт пен береке өзге жерден емес, туған елінен табылатынын ұқтырады. «Бақ болмайды басқа бақ» дегені — бөтен елдің байлығы, атағы не қызығы адамға толық бақыт сыйламайды деген ой. Ал «Есің барда елің тап» — ақылың, күш-қуатың, мүмкіндігің бар кезде еліңе қызмет ет, туған жұртыңды сүй, өз орныңды тап деген өсиет. Астарында елден безбеу, туған жердің қадірін білу, азаматтық жауапкершілік жатыр.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «бақ» сөзі — тек сәттілік емес, адамның өмірлік ырысы, тыныштығы, қадірлі орны. «Басқа бақ» деген тіркес өзге жұрттың қызығын білдіреді. Ал «есің барда» дегені ақыл-сананың, жігердің, жастық күштің бар кезі. Бұл жерде ел — тек жер емес, халық, туған орта, тамыр, рухани тірек ретінде көрінеді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал шетелге кетіп, туған елін ұмытпау, елге пайдасын тигізу туралы жиі айтылады. Мысалы, жақсы білім алған жас маман басқа елде қалмай, өз ауылына келіп мектепке мұғалім болса, ол осы мақалдың мәнін өмірде іске асырғаны.
Esiń barda eliń tap.