Отан, туған жер туралы 90
Отан туралы мақал-мәтелдер – туған жерді қадірлеу, елге адалдық пен бірлік мәнін ұқтыратын даналық сөздер.
90
Мақал-мәтел
38.7K
Қаралым
429
Орташа
Сұрыптау:
Өз елінде көртышқан да батыр.
Негізгі мағынасы Бұл мақал туған елдің, өскен ортаның адамға ерекше күш беретінін аңғартады. Өз жерінде жүрген адам…
Ерінен айырылған көмгенше жылайды,
Елінен айырылған өлгенше жылайды.
Елінен айырылған өлгенше жылайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ел мен ердің қадірін салыстыра айтады. Тура мағынасында, ерінен айырылған әйел сүйікті…
Тұсау ат сақтайды,
Ат ер сақтайды,
Ер ел сақтайды.
Ат ер сақтайды,
Ер ел сақтайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — атқа тұсау салу оны бос жібермей, аяғын қорғап, бағытын сақтайды деген…
Жерсіз ел тұл,
Елсіз жер тұл.
Елсіз жер тұл.
Негізгі мағынасы Жерсіз елдің де, елсіз жердің де құны жоқ деген ой айтылады. Мұнда «жер» — тек топырақ емес, ата…
Сағынған елін аңсайды,
Сарала қаз көлін аңсайды.
Сарала қаз көлін аңсайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал туған жерге, елге деген сағыныштың өте терең болатынын білдіреді. Адам алыста жүрсе де…
Отан үшін күрес - ерге тиген үлес.
Негізгі мағынасы Отан үшін күрес — әр азаматтың қасиетті борышы, ал сол жолда еңбек ету, қорған болу, қажет болса жан…
Туған жер - тұғырың,
Туған тіл - Қыдырың.
Туған тіл - Қыдырың.
Негізгі мағынасы Туған жер мен туған тіл — адамның ең асыл тірегі, өмірдегі орны мен қадірін айқындайтын рухани негіз…
Ата үйі - алтын бесік,
Кірсем-шықсам, сипалар.
Кірсем-шықсам, сипалар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ата-ананың үйін, туған ошақты аса қымбат, қасиетті орын ретінде суреттейді. «Алтын бесік»…
Бақ болмайды басқа бақ,
Есің барда елің тап.
Есің барда елің тап.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға шын бақыт пен береке өзге жерден емес, туған елінен табылатынын ұқтырады. «Бақ…
Туған жерге туың тік.
Негізгі мағынасы Туған жерге туың тік деген мақал адам өз елін, өскен ортасын қадірлеп, сол жерде тірлік етіп, еңбек…
Туған елің болмаса,
Тумай-ақ қойсын Күн мен Ай.
Тумай-ақ қойсын Күн мен Ай.
Негізгі мағынасы Бұл мақал туған елдің қадірі бәрінен биік екенін айтады. Адам үшін елсіз өмірдің мәні кем, өйткені…
Туған жерде пайда бар,
Өз жеріңдей қайда бар?
Өз жеріңдей қайда бар?
Негізгі мағынасы Бұл мақал туған жердің қадірін жоғары қояды. Адам қайда жүрсе де, өз өскен өлкесінің орны бөлек екенін…
Елің - панаң,
Жерің - анаң.
Жерің - анаң.
Негізгі мағынасы Бұл мақал туған ел мен туған жердің адам өміріндегі орнын өте биік қояды. «Елің - панаң» дегені…
Отанын сатқан - ант атқан.
Негізгі мағынасы «Отанын сатқан - ант атқан» деген мақал елге опасыздық жасаудың ең ауыр қылмыс екенін білдіреді. Тура…
Туған жердің түйе жейтін жапырағы да,
Түйе аунайтын шаңдақ топырағы да дәрі.
Түйе аунайтын шаңдақ топырағы да дәрі.
Негізгі мағынасы Туған жердің әрбір заты адамға қымбат, тіпті қарапайым көрінетін нәрсенің өзі шипа, жұбаныш, қуат…
Сайрамда бар сансыз баб.
Негізгі мағынасы «Сайрамда бар сансыз баб» деген мақал Сайрам жерінің рухани, тарихи қадірін ерекше атап өтеді. Тура…
Құдайға құрмет - елдің салты,
Еліне құрмет - ердің даңқы.
Еліне құрмет - ердің даңқы.
Негізгі мағынасы Бұл мақал елді де, Жаратқанды да құрметтеуді адамдықтың биік өлшемі деп түсіндіреді. Бірінші жолда…
Ел ұлсыз болмас,
Жер гүлсіз болмас.
Жер гүлсіз болмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал елдің де, жердің де тірегі бар екенін білдіреді. «Ұл» — ел қорғайтын, еңбек етіп, жұртқа…
Жерінен ауғанға жеті жыл қоныс жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: өз жерінен, ата қонысынан айырылған адамға тұрақтап, орнығып кету оңай…
Ел болам десең, бесігіңді түзе.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — елдің іргесін берік ету үшін ең әуелі бесікті, яғни сәбидің өсу ортасын…
Туған жердің түтіні күйесіз.
Негізгі мағынасы Туған жер адамға қашанда ыстық, қымбат әрі қадірлі. Бұл мақалдың тура мағынасы — өз үйіңнің, өз…
Еліңді сүйсең ерлік істейсің.
Негізгі мағынасы Еліңді шын жақсы көрсең, оның игілігі үшін аянбай еңбек етіп, қажет болса қиындыққа да қарсы тұрасың…
Өзінің елін таныған ер,
Әрбір істің қамын жер.
Өзінің елін танымаған ер,
Намысын сатып, арын жер.
Әрбір істің қамын жер.
Өзінің елін танымаған ер,
Намысын сатып, арын жер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал туған елін, жерін, халқын жақсы білетін адам әр ісіне жауапкершілікпен қарап, елдің қамын…
Жер тағдыры - ел тағдыры.
Негізгі мағынасы «Жер тағдыры — ел тағдыры» деген мақалдың тура мағынасы — жердің жай-күйі қандай болса, елдің де…
Өзге елдің оты
Өз еліңнің түтініне татымас.
Өз еліңнің түтініне татымас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал туған жердің қадірі бәрінен биік екенін білдіреді. Бөтен елдің оты жылы, тұрмысы жайлы…
Ел жаусыз болмас,
Жер таусыз болмас.
Жер таусыз болмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ел мен жердің тыныштығы әрдайым сынға түсіп отыратынын білдіреді. Тура мағынасында, қай…
Жер шежіресі - ел шежіресі.
Негізгі мағынасы «Жер шежіресі – ел шежіресі» деген мақал туған жердің тарихы сол жерде өмір сүрген халықтың тағдырын…
Арқандалған ат қазығына оралар.
Негізгі мағынасы Арқандалған ат еркін жүре алмайды да, ақырында өз қазығына қайта оралады. Бұл мақалдың тура мағынасы…
Өмір арты - бала,
Құлдық арты - өлім.
Құлдық арты - өлім.
Негізгі мағынасы Бұл мақал өмірдің жалғасы, адам ғұмырының мәні бала арқылы көрінетінін айтады. «Өмір арты – бала»…
Құлан қағын қорғайды.
Негізгі мағынасы Құлан қағын қорғайды деген мақал өз иесіне, өз ортасына, өз тіршілігіне берік болуды білдіреді. Тура…
Елінен безген ер болмас,
Көлінен безген қаз болмас.
Көлінен безген қаз болмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал туған елін, өскен жерін тастап безіну ер-азаматқа тән қылық емес екенін айтады. Тура…
Тілін білмеген тіленіп,
Дінін білмеген күйініп,
Елін білмеген күйзеліп өлер.
Дінін білмеген күйініп,
Елін білмеген күйзеліп өлер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға өз тілін, дінін, елін танудың қаншалықты маңызды екенін үйретеді. Тура мағынасында…
Кісі елінде күркірегенше, өз еліңде дүркіре.
Негізгі мағынасы Бұл мақал туған елдің қадірін біл, өз жеріңде еңбек етіп, абырой тап деген ой айтады. Тура мағынасы…
Елге дұшпан жерге сыймас,
Жерге дұшпан елге сыймас.
Жерге дұшпан елге сыймас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — елге жау болған адамға ол елдің жері де, тынысы да тар келеді; ал жерге…
Пана болар елің болсын,
Табан тірер жерің болсын.
Табан тірер жерің болсын.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға өмірде сүйеніш болатын елдің, туған жұрттың және тұрақтайтын жердің қадірін айтады…
Балалы үйрек көлден кетпес,
Баласы жас елден кетпес.
Баласы жас елден кетпес.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: балалы үйрек көлден ұзап кетпейді, ал жас бала өз елінен, туған ортасынан…
Құлан өз қағынан жерімейді.
Негізгі мағынасы Құлан өз қағынан жерімейді деген мақалдың тура мағынасы — құлан туған, өскен жерін тастап кетпейді, өз…
Ер елін сағынса,
Ер-тұрманын тағынар.
Ер-тұрманын тағынар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ер азаматтың туған елін, атамекенін аңсауы оның жүрегіндегі елдік сезімді оятады дегенді…
Өз еліңнің иті де қадірлі.
Негізгі мағынасы Бұл мақал туған елдің, өз ортаңның әрбір заты мен тіршілігі жат жердегіден артық, қадірлі екенін…
Ат өледі - ер қалады,
Адам өледі - жер қалады.
Адам өледі - жер қалады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам өмірінің өтпелі екенін, ал артында қалатын іздің маңызды екенін айтады. Тура мағынасы…
Ең көп оқылған
Ит - тойған жеріне,
Ер жігіт - туған жеріне.
Ер жігіт - туған жеріне.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның табиғаты мен ер жігіттің елге, жерге деген сүйіспеншілігін салыстырады. Ит тойған…
Жер - таусылмайтын қазына.
Негізгі мағынасы «Жер - таусылмайтын қазына» деген мақалдың тура мағынасы — жердің адамға берер байлығы өте көп, оның…
Туған жердің ауасы да шипа,
Туған жердің жуасы да тәтті.
Туған жердің жуасы да тәтті.
Негізгі мағынасы Туған жер адамның жан дүниесіне ыстық әрі қымбат. Бұл мақалдың тура мағынасы — туған жердің ауасы да…
Бөтен жердің гүлінен туған жердің тікені артық.
Негізгі мағынасы Бөтен елдің, жат жердің әдемі көрінген игілігінен өз туған жеріңнің ауырлау, қарапайым нәрсесі де…
Отан оттан да ыстық.
Негізгі мағынасы «Отан оттан да ыстық» деген мақалдың тура мағынасы жоқ, бұл — салыстыруға құрылған терең ой. Мұндағы…
«Отан туралы» мақал-мәтелдер – қазақтың туған жерге деген сүйіспеншілігін, елге қызмет етуді, ерлік пен жауапкершілікті дәріптейтін халық даналығы. Бұл санаттағы нақыл сөздер Отанның қадірін білу, ел бірлігін сақтау, ата жұртты қорғау сияқты құндылықтарды қысқа да нұсқа жеткізеді.
Мұнда туған өлкенің топырағын қастерлеу, азаматтық парыз, ынтымақ пен намыс жайлы ойлар мол айтылады. Отан туралы мақал-мәтелдер тәрбиелік мәнімен ерекшеленіп, ұрпақты патриоттық рухқа баулиды, ұлттық болмысты күшейтіп, ортақ мүддені жоғары қоюға шақырады.
Мұнда туған өлкенің топырағын қастерлеу, азаматтық парыз, ынтымақ пен намыс жайлы ойлар мол айтылады. Отан туралы мақал-мәтелдер тәрбиелік мәнімен ерекшеленіп, ұрпақты патриоттық рухқа баулиды, ұлттық болмысты күшейтіп, ортақ мүддені жоғары қоюға шақырады.