Өсиет туралы — 7-бет 1656
Сұрыптау:
Ат иесіз болмас,
Қазан күйесіз болмас.
Қазан күйесіз болмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әр нәрсенің өз иесі, өз күтімі болатынын білдіреді. Тура мағынасында ат иесіз жүрмейді…
Атқан жерде оқ қалар,
Айтқан жерде сөз қалар.
Айтқан жерде сөз қалар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: оқ атылған жерде оның ізі қалады, ал айтылған сөз де бос кетпей, елдің…
Атлас кисең, бөзіңді ұмытпа.
Негізгі мағынасы Атлас — сәнді, қымбат мата, ал бөз — қарапайым, жұпыны мата. Мақалдың тура мағынасы: қымбат киім кисең…
Ат мініп, атан жетелеп,
Келмейді, сірә, кәрілік.
Күтпейді оны көпшілік,
Сағынып, не тарығып.
Келмейді, сірә, кәрілік.
Күтпейді оны көпшілік,
Сағынып, не тарығып.
Негізгі мағынасы Бұл мақал кәріліктің аяқ астынан келмейтінін, бірақ оның адамға біртіндеп салмағын түсіретінін…
Атпен ойнаған тайдың арқасы кетеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — атпен ойнаған тайдың арқасы қажалады, яғни әлсіз жанды орынсыз әурелеу…
Күнде бір мақал
«Өсиет туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Атпен ойнаған тайдың жілігі сынады.
Негізгі мағынасы Атпен ойнаған тайдың жілігі сынады деген мақалдың тура мағынасы — үлкен, күшті атпен еркелеп…
Ат сатсаң, ауылыңмен ақылдас,
Ауылың жоқ болса, бөркіңмен ақылдас.
Ауылың жоқ болса, бөркіңмен ақылдас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның маңызды ісін ойланбай, жалғыз шешпеу керектігін білдіреді. «Ат сату» — бұрынғы қазақ…
Ат сүрінбей жер танымас,
Ер сүрінбей ел танымас.
Ер сүрінбей ел танымас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ат жолда сүрінбей, жердің ой-шұңқырын, бедерін толық тани алмайды…
Аттан тай озады,
Атадан бала озады.
Атадан бала озады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, бәйгеде үлкен аттың алдынан тай да озып кетуі мүмкін. Астарлы…
Ат тұяғын тай басар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — үлкен аттың ізі мен тұяғын кейін тай, яғни құлыннан өскен жас жылқы…
Аттыға тай мінсе де жарасады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: аты бар адамға тай міну де жарасады, яғни ол үшін тайға міну айып емес…
Атты жасқа сынат,
Жасты кәріге сынат.
Жасты кәріге сынат.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — атты таңдағанда оны жас жігітке ғана емес, жасқа да, тәжірибелі кәріге де…
Атты қамшы айдайды,
Ерді намыс айдайды.
Ерді намыс айдайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша атты қамшымен жүргізеді, ал астарлы мағынасы бойынша адамды…
Атты қамшымен айдама, жеммен айда.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жылқыны да, жалпы тіршілік иесін де күшпен емес, ықыласпен, дұрыс күтіммен баулу керек…
Ат ұстаған азабынан құтылар,
Ер ұстаған бейнетінен құтылар.
Ер ұстаған бейнетінен құтылар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: атты баптап, ұстап жүрген адам оның машақатын көрсе де, еңбегінің өтеуін…
Ат шаппайды, бақ шабады,
Бақ шаппайды, бап шабады.
Бақ шаппайды, бап шабады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — аттың бәйге алуында тек жүйріктік қана емес, бағы да, бабы да шешуші рөл…
Атымды ата да, сыбағамды итке сал.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: біреудің атын атап, соған тиесілі сыбағаны итке беру. Астарлы мағынасы…
Атын алдырған ерін жоқтамайды,
Басын алдырған шашын жоқтамайды.
Басын алдырған шашын жоқтамайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: біреудің аты кетсе, оны қайта іздеп жоқтау оңай, ал басы кетсе, шашты…
Атың арық болса, бір шап,
Отының аз болса, бір жақ.
Отының аз болса, бір жақ.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: аты арық болса да, оны бір-ақ рет шап; отының аз болса, оны бір жақ…
Атың барда жер таны,
Асың барда ел таны.
Асың барда ел таны.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: адамда аты-жөні, көлігі, жолға жарар мүмкіндігі бар кезде алыс жерлерді…
Атыңды жүріп тұрғанда қамшыла.
Негізгі мағынасы «Атыңды жүріп тұрғанда қамшыла» деген мақал істің жүріп тұрған кезінде оны одан әрі жандандырып…
Атың жаман болса, қарың кетер,
Балаң жаман болса, арың кетер.
Балаң жаман болса, арың кетер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырттай екі бөлек нәрсені салыстырғанмен, екеуінің де адам өміріндегі орны зор екенін…
Атың жоқ болса, аяғыңа мін,
Аяғың жоқ болса, таяғыңа мін.
Аяғың жоқ болса, таяғыңа мін.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға қолда бар мүмкіндікті бағалап, қиындықта амал таба білу керегін үйретеді. Тура…
Атың тайғақ болса,
Ақтекенің мүйізімен тағала.
Заманың тайғақ болса,
Бір жақсыны панала.
Ақтекенің мүйізімен тағала.
Заманың тайғақ болса,
Бір жақсыны панала.
Негізгі мағынасы Бұл мақал өмірде қиындыққа кезіккенде жалғыз қиналмай, сүйеніш таба біл дегенді білдіреді. Тура…
Аузына әлі жетпегеннің,
Қолында масқарасы бар.
Қолында масқарасы бар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам әлі жетілмей тұрып, ойланбай сөйлемесе де, істеген ісі арқылы ұятқа қалатынын…
Аузың айтқанды қолмен істе.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам сөз бен істің бірдей болуын талап етеді. Яғни, бір нәрсені айтып қана қоймай, соған сай…
Аузы ыңғайсыз жерден тесілген.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — біреудің аузы ыңғайсыз жерден, яғни дұрыс емес, орынсыз тұстан «тесілген»…
Ауруда алғау жаман,
Адамда жалқау жаман.
Адамда жалқау жаман.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам бойындағы жалқаулықтың ең жаман қасиеттердің бірі екенін айтады. «Ауруда алғау жаман»…
Аурудың алдын ал.
Негізгі мағынасы «Аурудың алдын ал» деген мақал адамның денсаулығын сақтауды, сырқатқа ұрындырмай тұрып сақтануды…
Ауруды өткізіп алсаң, тәуіпке өкпелеме.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: ауруды бастапқы кезінде емдемей, асқындырып алсаң, кейін дәрігерге немесе…
Ауру қалса да, әдет қалмайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның бойына сіңген әдеттің өте берік болатынын білдіреді. Тура мағынасында: денедегі ауру…
Ауру өсиеті ізгілік болар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ауырған адамның, әсіресе өмірдің қадірін терең сезінген кісінің айтқан ақылы мен ескертпесі…
Ауызға келген түкірік -
Қайта жұтса мәкүрік.
Қайта жұтса мәкүрік.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның ойланбай сөйлеп, не істеп қойған ісін кейін түзету өте қиын болатынын білдіреді…
Ауыл үйдің моншағын күндіз ұрлап, түнде тақ.
Негізгі мағынасы Мақалдың тура мағынасы: көршінің моншағын күндіз ұрласаң, оны тек түнде, ешкім көрмейтін кезде ғана…
Ауырлықты нар көтереді,
Нар көтермесе, бар көтереді.
Нар көтермесе, бар көтереді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ең ауыр жүктi нар түйе көтереді, ал нар көтере алмаса, қалған малдың бәрі…
Ауырып ем іздегенше,
Ауырмайтын жол ізде.
Ауырмайтын жол ізде.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды ауруға шалдыққан соң ем іздеп сабылмай, одан бұрын сақтанып, денсаулықты күтіп, алдын…
«Ахахумен» жиған мал «охохумен» кетеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал еңбексіз, ысыраппен, бос қиялмен немесе дұрыс басқарылмай жиналған мал-мүліктің тез арада…
Ашамай нардан үлкен,
Бала ханнан үлкен.
Бала ханнан үлкен.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, кішкентай ашамай кейде нардан да үлкен көрінеді, ал бала кей…
Ашқа қазан астырма,
Тоңғанға от жақтырма.
Тоңғанға от жақтырма.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: аш адамға қазан астырма, тоңған адамға от жақтырма дегендей көрінеді…
Ашқышың жарамаса, абдыраң безеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: егер қораптың, сандықтың кілті дұрыс болмаса, ішіндегі затты ашу қиын…