Ат мініп, атан жетелеп,
Келмейді, сірә, кәрілік.
Күтпейді оны көпшілік,
Сағынып, не тарығып.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал кәріліктің аяқ астынан келмейтінін, бірақ оның адамға біртіндеп салмағын түсіретінін аңғартады. Жас кезде адам ат мініп, атан жетелеп, еңбек етіп, ел аралап, қарқынды өмір сүреді. Ал қартайғанда сол ширақтық бәсеңдеп, көпшілік те бұрынғыдай күтпей, адамның сыртқы тіршілігі де, ішкі қуаты да өзгереді. Астарлы мағынасы — жастықтың қадірін біліп, күш-қуатты босқа өткізбей, ерте бастан ойлы өмір сүру керек деген ескерту.
Образдар мен теңеулер
«Ат мініп, атан жетелеп» деген тіркес адамның жастық шағындағы қайратты, белсенді тіршілігін бейнелейді. Ат — жылдамдық пен серпінділік, атан — ауыр жүк пен тұрмыс салмағының символы. Ал «кәрілік» осы қозғалыстың баяулап, адамның жалғыздау, әлсіреу кезеңін танытады. «Көпшілік күтпейді» деуі — уақыттың ешкімге тоқтамайтынын, қоғамда адамның орны да жағдайға қарай өзгеретінін білдіреді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал жастарға денсаулықты күтіп, уақытты тиімді пайдалануды еске салады. Мысалы, жастық шақта білім алып, мамандық игеріп, болашаққа қамданған адам қартайғанда қиналмайды. Сондықтан мақал өмірдің әр кезеңін бағалауға үйретеді.
Kelmeıdi, sirá, kárilik.
Kútpeıdi ony kópshilik,
Saǵynyp, ne taryǵyp.