Ат сүрінбей жер танымас,
Ер сүрінбей ел танымас.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — ат жолда сүрінбей, жердің ой-шұңқырын, бедерін толық тани алмайды. Астарлы мағынасы — адам да өмірде қателеспей, қиындық көрмей тәжірибе жинай алмайды. Ер азамат түрлі сынақтан өтіп, елдің, халықтың, өмірдің шын қадірін сонда ғана түсінеді. Яғни сүріну — жеңіліс емес, үйренудің бір жолы.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «ат» пен «жер» — адамның жолы мен өмір кеңістігінің бейнесі. Аттың сүрінуі — тәжірибесіздікті емес, жолды танудың табиғи кезеңін білдіреді. Ал «ер» сөзі азаматтықты, жауапкершілікті, қайсарлықты танытады. «Ел тану» — тек көпшілікпен танысу емес, қоғамның мінезін, мұң-мұқтажын, салтын терең ұғыну деген сөз.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қателіктен қорықпауға, бірақ одан сабақ алуға үндейді. Мысалы, жас маман алғаш жұмысқа орналасқанда бірнеше қате жіберуі мүмкін. Сол қателер арқылы ол жұмыстың тәртібін, адамдармен қатынасты, жауапкершілікті жақсырақ меңгереді. Демек, тәжірибе көбіне сүрінумен келеді, ал сол сүріну адамды шыңдайды.
Er súrinbeı el tanymas.