Кісіден сұрағанның екі көзі шығады,
Құдайдан сұрағанның екі бүйірі шығады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның біреуден қайта-қайта сұрана бермей, өз қажетіне өзі жауап іздеп, еңбек етіп, тәуекелге бел бууы керек екенін меңзейді. «Кісіден сұрағанның екі көзі шығады» дегені — басқаға жалтақтап, қол жайған адам кейде қор болып, ұялып, намысы тапталатынын білдіреді. Ал «Құдайдан сұрағанның екі бүйірі шығады» дегені — адам тірліктің несібесін Алладан тілеп, шүкір етіп, әрекет қылса, берекесі артып, қарны тоқ, жүзі жарық болады деген астарлы ой.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «екі көз» — мұқтаждықтан, қысылудан туған жас не ұяңдықтың бейнесі. Ал «екі бүйір» — тоқтықтың, қанағат пен берекенің символы. Яғни біріншісі адамның тәуелді, әлсіз күйін көрсетсе, екіншісі ризықтың толып, тұрмыстың түзелуін аңғартады. Халық осы арқылы сұраншақтықтан гөрі, еңбек пен тәубені жоғары қояды.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал өз ісіне сеніп, еңбекпен табыс табуға үндейді. Мысалы, жұмыс таппай жүрген адам танысынан үнемі қарыз сұрай бермей, жаңа мамандық үйреніп, табыс көзін ашса, мақалдың мәні сол жерде көрінеді.
Qudaıdan suraǵannyń eki búıiri shyǵady.