«Кешкі ой - нақыл, Таңғы ой - ақыл.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақал ойдың да өз уақыты бар екенін білдіреді. Кешкі кезде адам күн бойғы істі саралап, тәжірибеден түйін шығарады, сондықтан кешкі ой терең, тұжырымды, нақыл сөзге жақын келеді. Ал таңертеңгі ой сергек, таза, нақты шешімге бейім болады, сондықтан ол ақылға сай деп айтылады. Астарлы мағынасы — адам асықпай ойланып, әр сәттің мәнін түсінсе, сөзі де, ісі де орнықты болады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «кешкі ой» — күн батқан шақтағы байыпты толғаныс, өткенді таразылау. «Нақыл» — көпті көрген, жинақталған өмір сабағы. Ал «таңғы ой» — жаңа күнмен бірге туған сергек сана, шешім қабылдауға лайық таза ой. «Ақыл» сөзі ойдың дұрыс арнаға түскенін, сабырлы әрі ұтымды бағыт алғанын аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал уақытты дұрыс таңдап ойланудың маңызын еске салады. Мысалы, адам кешке күнделігін қарап, бүгінгі қателігі мен жетістігін талдайды, ал таңертең сол ой қорытындысына сүйеніп, жұмыс жоспарын жасайды. Сонда шешімі де нақты, ісі де нәтижелі болады.
Tańǵy oı - aqyl.