Жер бастырығы - тау,
Ел бастырығы - бек.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: жерге салмақ түсіріп, оны ұстап тұрған — тау, ал елге тірек, сүйеніш болатын — бек, яғни басшы адам. Астарлы мағынасы: кез келген ортаға тұрақтылық пен бағыт беретін күшті тірек керек. Жердің сәні мен беріктігі тау болса, елдің берекесі мен тәртібі — ақылды, әділ, жауапты басшы. Басшы жоқ жерде жұрттың ісі шашырап, бірлік әлсірейді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «тау» — мызғымас беріктік, биіктік, салмақ пен тұрақтылықтың бейнесі. Ол жердің көркі ғана емес, табиғаттың сүйеніші ретінде алынған. «Бек» — елді ұстап тұрған тірек, бағыт беретін, қорғайтын, сөзін өткізе білетін адам. Халық тау мен басты салыстыру арқылы басшының ел ішіндегі орнын өте жоғары бағалаған. Бұл теңеу басшының беделі күшпен емес, салмақпен, парасатпен өлшенетінін аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал ұжым, мектеп, мекеме, ауыл сияқты ортаға да қатысты айтылады. Жақсы басшы болса, жұмыс жүйелі жүреді, адамдардың көңілі орнығады. Мысалы, мектепте директор әділ болып, ұстаздар мен оқушыларға дұрыс бағыт берсе, оқу-тәрбие ісі де берекелі болады. Демек, елдің де, ұйымның да тірегі — жауапты жетекші.
El bastyryǵy - bek.