Жеті атасын білген ұл,
Жеті елдің қамын жер.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Жеті атасын білетін ұл — өз тегін, шыққан тамырын, ата-бабасының жолын ұмытпаған азамат. Мұндай адам тек өз басының қамын ғана ойламай, кеңірек ойлап, елдің, жұрттың мұң-мүддесін де түсінеді. Мақалдың астарында: тегі мықты, тәрбиесі дұрыс, саналы бала ертең көпке пайдасын тигізетін азамат болады деген ой жатыр.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «жеті ата» — тек шежіре емес, ұрпақ сабақтастығы мен ұлттық жадының белгісі. Ал «жеті елдің қамын жер» деген тіркес адамның ой-өрісі кең, жауапкершілігі биік болуы керегін білдіреді. «Елдің қамын жеу» — халыққа жанашыр болу, ортақ іске қызмет ету деген сөз. Яғни, өз тегін тану мен елге қызмет ету бір-бірімен байланысып тұр.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал жас ұрпақты тарихын білуге, отбасылық құндылықты қадірлеуге және қоғамға пайдалы болуға үндейді. Мысалы, ата-бабасының тәрбиесін көріп өскен студент оқуын тек өз мансабы үшін емес, ауылына, еліне пайда әкелу үшін таңдаса, осы мақалдың мәні орындалады.
Jeti eldiń qamyn jer.