Бірлік жоқ болса, ұйым жоқ,
Ұйым жоқ болса, күйің жоқ.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — егер адамдардың арасы тату болмай, бір мақсатқа жұмылмаса, онда берекелі іс те, дұрыс бағыт та болмайды деген сөз. Астарлы мағынасы — кез келген ортада, отбасыда, елде не жұмыста табысқа жету үшін алдымен ауызбіршілік керек. Бірлік болмаса, ұйым әлсірейді, ұйым әлсіресе, адамның да, қауымның да тірлігі күйзеліске түседі.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «бірлік» — адамдардың татулығы мен ортақ мүддесі, ал «ұйым» — сол бірліктің реттелген, жүйелі көрінісі. «Күйің жоқ» деген тіркес тек жеке адамның жайы емес, тұтас ортаның берекесіз күйін білдіреді. Яғни тыныштық, тәртіп, нәтижелі еңбек бір-бірімен тығыз байланысты.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал ұжымдық жұмысқа, отбасы тәрбиесіне, тіпті сынып пен кеңсе өміріне де сай келеді. Мысалы, бірнеше адам ортақ жобаға жауапсыз қарап, әркім өз бетінше әрекет етсе, нәтиже шықпайды. Ал егер бәрі келісіп, міндетті бөлісіп, бір бағытта жұмыс істесе, іс те алға басады, береке де артады.
Uıym joq bolsa, kúıiń joq.