Борай-борай қар жауса,
Бұл боран атты өлтірер.
Аз кісіні көп кісі,
Бір сәтіне келтірер.

Күнде бір мақал

«Борай-борай қар жауса, Бұл боран атты өлтірер. Аз кісіні кө…» — мағынасы қандай?

Негізгі мағынасы

Қар үздіксіз борап жауып, боранға айналса, мұндай боран тіпті атты да өлтіреді. Сол сияқты көп кісі аз кісіні бір сәтте-ақ ығына жығып, өз дегеніне көндіреді. Мақал адамдар арасындағы күшті табиғаттағы күшке теңейді: жеке қар ұлпасы зиянсыз, бірақ көп болып борағанда ең төзімді жануарды да жығады. Көптің күші де солай: бір-бірден әлсіз адамдар біріксе, аз топ оларға қарсы тұра алмайды. Мақал әрі ескерту, әрі бірлікке шақыру.

Образдар мен теңеулер

Қазақ даласының ақ түтек бораны — мал шаруашылығының ең қорқынышты апаты. Жылқы — ең төзімді мал, қыста тебіндеп, қар астынан шөп жейді, бірақ ұзаққа созылған боран оны да ықтырып, жығады. «Борай-борай» деген қос сөз қардың тоқтаусыз жауып тұрғанын құлаққа естіртеді. Мақалдың алғашқы екі жолы сурет, соңғы екі жолы — сол суреттен шығатын қорытынды; ертедегі жыр-толғау үлгісінде құрылған.

Қазіргі өмірде қолданылуы

Мұны көптің күшін аз топқа ескерту ретінде немесе бірлесіп әрекет етудің құдіретін көрсеткенде айтады. Мысалы, аз адаммен көп жұмысқа кірісейін деген жігітке ағасы: «Аз кісіні көп кісі бір сәтіне келтірер, жалғыз шықпа». Интонациясы салмақты, көнелеу. Төрт жолы жырдай естіледі, сондықтан көбіне ақсақалдар, шешендер айтады. Жұт кезінде малынан айырылған адамға айтылса, жарасына тұз сепкендей болады.

Қолданылу жағдаяттары

— Қысқы боранда жылқысын іздеп шыққалы тұрған ұлына қарт әкесі жалғыз кетпе деп, ауылдың жігіттерін қосып жібереді.
— Ауыл балуандары топ болып дайындалып, көрші ауылдың аз ғана командасын бірінен соң бірі жығып шығады.
— Шағын шаруашылыққа үлкен компания бәсекелес болғанда, қарт фермер көршілерімен бірігуді ұсынып, мақалды айтады.

Бұл мақалдың мағынасы жасанды интеллекттің көмегімен жасалды. Қажет болған жағдайда түзетулер енгізіңіз.
Күнде бір мақал
Осындай мақалдар мағынасымен бірге күн сайын таңғы 09:00-де
Telegram-ды ашу
Борай-борай қар жауса, Бұл боран атты өлтірер. Аз кісіні көп кісі, Бір сәтіне келтірер. — қазақша мақал
Жүктеу
Латын жазуында
Boraı-boraı qar jaýsa,
Bul boran atty óltirer.
Az kisini kóp kisi,
Bir sátine keltirer.