Біреуің бас, біреуің аяқ бол,
Біреуің құйрық, біреуің қанат бол.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — бір істі атқарғанда әркім өз орнын біліп, өзіне тиісті қызметті дұрыс орындасын деген ой. Астарлы мағынасы — ұжымда, отбасында не ел ішінде әр адамның қабілеті мен міндеті бөлек, бірақ бәрі бір мақсатқа қызмет еткенде ғана іс нәтижелі болады. Бірі басшылық етсе, бірі соңынан еріп, бірі қолдау көрсетіп, бірі жылдам әрекет етсе, тірлік алға басады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы "бас" — бастаушы, жетекші, ой айтушы адам; "аяқ" — істі ілгері жылжытушы, тірек болатын күш; "құйрық" — соңынан дем беріп, жетелеп отыратын бөлік; "қанат" — биіктететін, қанаттандыратын жігер мен қолдау. Бұл образдар адамның бір-бірін толықтырып, өзара жәрдемдесуін бейнелейді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды жұмыс тобына, оқушылардың жобасына не отбасы тірлігіне қатысты айтуға болады. Мысалы, сыныпта ғылыми жоба жасағанда бір оқушы дерек жинаса, екіншісі мәтін жазады, үшіншісі безендіреді, төртіншісі қорғайды — сонда жұмыс табысты шығады. Яғни, әркім өз қабілетін дұрыс пайдаланса, ортақ іс оңай әрі сапалы бітеді.
Bireýiń quıryq, bireýiń qanat bol.