Науқастың беті бері қараса,
Шақыртпай тәуіптің өзі келеді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: науқас адам оңала бастаса, емшіге бармай-ақ, тәуіптің өзі де келуге құлшыныс танытады. Астарлы мағынасы — адамға сәтсіздік емес, сәл сауығу мен үміттің өзі жақындарын, айналасындағыларды қозғалысқа келтіреді. Яғни қиындық азайып, жағдай түзеле бастаса, көмек көрсетуге де, қолдау білдіруге де адамдар бейім болады. Бұл жерде үміттің күші, жағдайдың өзгеруі және адам көңілінің тез бұрылғыштығы аңғарылады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «беті бері қарау» — сырқаттың беті оңалу, сауығу белгісін білдіретін бейнелі тіркес. «Тәуіп» — халық түсінігіндегі емші, шипагер. Тәуіптің «шақыртпай келуі» адам жағдайы түзеле бастағанда сырт көздің де назар аударып, өздігінен жәрдемдесуге дайын болуын астарлайды. Образ арқылы халық өмірдің шындығын қысқа да нұсқа жеткізген.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал кез келген қиын істің жеңілдей бастаған сәтінде айтылуы мүмкін. Мысалы, ұзақ тоқырап тұрған жобаға демеуші табылмай жүріп, жоба нәтиже бере бастағанда инвесторлардың өзі қызыға бастайды. Яғни іс ілгерілесе, сырттан қолдаушы да көбейеді деген ойды білдіреді.
Shaqyrtpaı táýiptiń ózi keledi.