Құдай малыңды алса да ,пейіліңді алмасын.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның ең үлкен байлығы мал-мүлік емес, кең пейіл, таза ниет екенін айтады. Тура мағынасы: Құдай малды, дәулетті алып қоюы мүмкін, яғни дүние тұрақсыз. Астарлы мағынасы: адам қандай қиындық көрсе де, жомарттығын, адамгершілігін, ішкі кеңдігін жоғалтпау керек. Байлық кетсе де, жақсы мінез қалса — адамның қадірі сақталады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «мал» — тек төрт түлік қана емес, жалпы дүние, дәулет, табыс деген ұғым. «Пейіл» — көңіл кеңдігі, мейірім, қанағат, жомарттық. Халық малды уақытша, ал пейілді мәңгілік рухани қасиет ретінде қарсы қояды. Осы арқылы сыртқы байлық пен ішкі байлықтың айырмасын аңғартады.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қазір де өзекті. Мәселен, адам жұмыстан қысқарып, табысы азайса да, ашуға берілмей, айналасына сыйлы күйінде қалуы керек. Бір кәсіпкер шығынға ұшыраса да, адамдарға қатты сөйлемей, көмегін тоқтатпай, сабырлы болса — оның пейілі сақталғаны. Сондықтан бұл сөз қиындықта да адамдық қалпыңды жоғалтпауға үндейді.