Қасық асым - қайғысыз басым.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның ең қарапайым, аз ғана несібеге де разы болып, уайым-қайғысыз, тыныш өмір сүргенін жоғары қояды. Тура мағынасында «қасық ас» — өте аз тамақ, ал «қайғысыз бас» — көңілі тыныш, уайым-қамсыз адам. Астарлы мағынасы: байлық көп болмаса да, жан тыныштығы, амандық пен көңілдің орнықтылығы бәрінен қымбат. Халық мұнда қанағатты, сабырды, ішкі тыныштықты дәріптейді.
Образдар мен теңеулер
«Қасық ас» — мол дәулет емес, азға қанағат ету белгісі. Ол адамның күнкөрісі шағын болса да, соған шүкіршілік етуін білдіреді. «Қайғысыз бас» — ауыр ойдан, жоқшылықтың күйзелісінен, тіршіліктің күйбеңінен арылған жанның күйі. Бас сөзі арқылы адам өмірі, ойы, тынысы меңзеліп тұр. Яғни аз несібе мен тыныш көңілдің арақатынасы әдемі салыстырылған.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал қанағатшылдық пен психологиялық тыныштықты бағалағанда қолданылады. Мысалы, адам жоғары жалақы қуып жүріп, денсаулығы мен отбасы тыныштығын жоғалтып алса, біреу: «Қасық асым - қайғысыз басым» деп, аз табыс болса да, сабырлы әрі берекелі өмірдің қадірін еске салады.