Көңілі көкте.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Көңілі көкте» деген тіркес адамның ойы асқақ, арманы биік, талабы үлкен екенін білдіреді. Тура мағынасында көк — аспан, биіктік. Астарлы мағынасында бұл сөз адамның өзіне сенімді, жігерлі, алға ұмтылған, кең ойлайтын қалпын сипаттайды. Кейде ол жақсы ниетпен айтылса, кейде шектен тыс паңдықты, қол жетпес арманға беріліп кетуді де меңзеуі мүмкін.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «көк» — биіктіктің, кеңдіктің, шексіздіктің бейнесі. Қазақ ұғымында көкке қарау — жоғарыны, зор мұратты аңсау деген сөз. Сондықтан «көңілі көкте» тіркесі адамның ішкі әлемін аспанмен салыстырып, оның ой-санасының тар емес, кең екенін аңғартады. Бұл образ көңілдің ұшқырлығын, арманның алыстығын әсерлі жеткізеді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл тіркес талапты, мақсатшыл адамдарға қатысты айтылады. Мысалы, жас маман бірден үлкен жетістікке жетуді көздеп, үздік компанияға жұмысқа тұрғысы келсе, «көңілі көкте екен» деуге болады. Яғни ол биік мақсат қойып отыр, бірақ сол мақсатқа жету үшін нақты әрекет пен табандылық қажет екенін де ұмытпау керек.