Күлге шөккен кәрі бура.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Күлге шөккен кәрі бура» — сырттай көргенде әлсіреп, жуасып қалғандай адамды меңзейтін мақал. Тура мағынасында бураның шөккені, яғни күшін басып, тыныш тұрғаны айтылады. Астарлы мағынасы — жасы ұлғайса да, беделі бар, тәжірибесі мол, қажет кезде әлі де қайрат көрсете алатын адамды сипаттау. Бұл сөз көбіне мінезі қатал, бірақ іші толған өмір көрген кісіге қатысты айтылады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «бура» — күш, ыза, намыс пен қайсарлықтың бейнесі. «Кәрі» дегені оның жасының келгенін білдірсе, «күлге шөгуі» сырт көзге момын, тыныш көрінген күйін аңғартады. Ал күл — оттың ізі, яғни бұрынғы қызу, қуат сақталған мекен сияқты. Демек, адам сырттай басылғанымен, ішінде оты өшпеген деген ой бар.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал тәжірибелі, сабырлы көрінетін, бірақ сөзі өтімді немесе ықпалы күшті адамдарға қолданылады. Мысалы, жұмыс орнында көп сөйлемейтін зейнет жасына жақын маман күрделі мәселені бір ауыз сөзбен шешіп, бәрін таңғалдырса, оны «күлге шөккен кәрі бура» деп сипаттауға болады.