Күштіде Тәңір жоқ.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Күштіде Тәңір жоқ» деген мақалдың тура мағынасы — күші басым, билігі жүріп тұрған адамға ешкім қарсы тұра алмайды деген ой. Астарлы мағынасы — адам бойындағы күш, өктемдік, мансап немесе ықпал кейде әділдіктен жоғары қойылып кетеді; сондықтан әлсізге қорған болу, шындықты ұмытпау қажет. Бұл сөз көбіне зорлықшыл, өз білгенін істейтін кісінің айналасына ықпал етіп, басқаларды басынуы мүмкін екенін ескертеді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «күшті» сөзі тек дене күші емес, байлық, бедел, билік сияқты үстемдікті де білдіреді. «Тәңір жоқ» деген тіркес — тым шектен шыққан үстемдікке ишара. Яғни, күшке мастанған адам өзіне тоқтау жоқ деп ойлауы мүмкін. Бұл жерде Тәңір ұғымы әділдік пен жоғарғы бақылаудың символы ретінде көрінеді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақалды біреудің қызметін немесе беделін пайдаланып, өзгелерді қысымға алатын жағдайларда қолдануға болады. Мысалы, жұмыста лауазымы жоғары адам қарамағындағы қызметкерлердің пікірін тыңдамай, бәрін күшпен шешсе, жұрт оның әрекетін осы мақалмен сипаттайды. Мұндайда мақал адамға күштің де шегі барын, әділдік болмаса, үстемдік ұзаққа бармайтынын аңғартады.