Күншіл - күмәншіл.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Күншіл - күмәншіл» деген мақал қызғаныш пен сенімсіздіктің егіз жүретінін білдіреді. Тура мағынасында күншіл адам өзгенің жетістігін көтере алмайды, соның салдарынан айналасындағыларға күдікпен қарайды. Астарлы мағынасы — ішін қызғаныш кернеген кісі ешкімнің жақсылығын шын қабылдай алмай, әр істен мін іздеп, біреудің ниетіне де, сөзіне де күмән келтіреді. Мұнда мақал адам мінезінің жағымсыз жағын әшкерелеп, қызғаныштың ақылға тұсау салатынын ескертеді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «күншіл» сөзі ішкі тарлықты, өзгенің бақытына іштей күйінуді бейнелейді. Ал «күмәншіл» сөзі сенбеу, үнемі шүбә келтіру сияқты мінезді көрсетеді. Екі сөздің қабысып келуі күншілдіктің адамды рухани әлсіретіп, ой-пікірін бұрмалайтынын аңғартады. Яғни қызғаныш пен күмән бір-бірін күшейтетін психологиялық байланыс бар екені бейнелі түрде берілген.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де өте өзекті. Мысалы, жұмыста бір әріптес табысты болып, көтерілсе, күншіл адам оның еңбегін мойындамай, «ол міндетті түрде бір жолын тапқан шығар» деп күмән айтады. Мұндай көзқарас ұжымдағы сенімді әлсіретеді. Сондықтан мақал адамдарды біреудің жетістігіне қуанып, күдіктен гөрі әділ бағалауға шақырады.