Күле кіріп, күңірене шығар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамға сырттай жылы жымиып, іштей басқа ниет ұстаған екіжүзді кісіні сипаттайды. Тура мағынасында — адам күліп кіріп, күрсініп, мұңайып шығады. Астарлы мағынасы — біреудің сөзі мен пиғылы сәйкес келмей, алдымен жағымпазданып, кейін көңілге қаяу түсіруі мүмкін екенін ескертеді. Мұнда сыртқы мінезге емес, ішкі ниетке мән беру керектігі айтылады.
Образдар мен теңеулер
«Күле кіріп» — ашық жүз, жылы сөз, сенім ұялататын қылықтың бейнесі. Ал «күңірене шығар» — өкпе, реніш, салқын ниет, іште жатқан ауыр ойдың белгісі. Екі қарама-қарсы қимыл арқылы мақал адамның мінезіндегі жалғандық пен шынайылықты салыстырады. Бұл образдар өмірде бетперде киіп сөйлейтін кісілерді аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал жалған достық, екіжүзді әріптестік, өтірік мақтау сияқты жағдайларда жиі айтылады. Мысалы, бір адам жиналыста бәрін қолдап сөйлеп, кейін сыртқа шығып біреуді өсектеп кетсе, оның ісіне осы мақал дәл келеді. Сондықтан адаммен араласқанда сөзіне ғана емес, ісіне де қараған дұрыс.