Қалтасында тиын жоқ,
Түйенің тісін санайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — қалтасында ақшасы жоқ адамның бос қарап, пайдасыз іске әуестенуі. Астарлы мағынасы — қолы бос, ісі жоқ немесе мүмкіндігі шектеулі адам кейде өзіне қатысы жоқ нәрсеге араласып, болмашы дүниемен айналысып кетеді. Сондай-ақ, жоқшылық пен дәрменсіздік адамның ойын ұсақ нәрсеге бұратынын меңзейді.
Образдар мен теңеулер
«Қалтасында тиын жоқ» дегені — материалдық тапшылықты ғана емес, жалпы шарасыздықты білдіреді. Ал «түйенің тісін санау» — өте орынсыз, бос әурешілік. Түйенің тісін санау оңай шаруа емес, әрі оның қажеті де шамалы; бұл образ адамның босқа уақыт өткізіп, мәнсіз іске кірісуін әжуа етеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал уақытын тиімді пайдаланбай, әлеуметтік желіде бос отыратын, өз ісін реттемей жүріп, басқаның шаруасына сын айтатын адамдарға қатысты айтылады. Мысалы, студент емтиханға дайындалмай, біреудің қателігін талқылаумен күн өткізсе, оған осы мақал дәл келеді. Мақал адамды өз ісіне жауапты болуға, бос әуреден сақтануға үндейді.
Túıeniń tisin sanaıdy.