Кедейдің қоржыны толса да, көзі тоймайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — кедей адамның қоржынында азын-аулақ дүние болса да, ол соған қанағат етпей, тағы да көбірек алғысы келеді. Астарлы мағынасы — жоқшылық көрген, таршылықта жүрген адамда дүниеге деген мұқтаждық пен құмарлық күштірек болады. Кейде адам қанша тапса да, көңілі орнықпай, жетпей жатқандай сезінеді. Мақал қанағаттың, ішкі тоқтықтың маңызын еске салады.
Образдар мен теңеулер
«Қоржын» — адамның жиған дүниесі, несібесі, қолындағы барын білдіретін бейне. «Көзі тоймайды» деген тіркес ашкөздікті емес, мұқтаждықтан туған тойымсыздықты көрсетеді. Яғни көздің тоймауы — адамның ниеті емес, тұрмыстың ауырлығынан туған үздіксіз тілек, мұқтаж көңіл.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал табысы аз болып, үнемі қосымша жұмыс іздеп жүрген адамдарға қатысты айтылады. Мысалы, айлығы жетпейтін жас маман бір жалақымен барлық шығынын жаба алмай, үстеме табыс табуға мәжбүр болады. Сонда оның жағдайы «қоржыны толса да, көзі тоймайды» дегенге ұқсайды. Бұл сөз адамды кінәлау үшін емес, жоқшылықтың ауырлығын түсіндіру үшін айтылады.