Йесізге ие көп.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Йесізге ие көп» деген мақалдың тура мағынасы — иесі жоқ нәрсеге иелік еткісі келетін адам көп болады. Астарлы мағынасы — қараусыз қалған дүние, тәртіпсіз орта немесе қорғансыз адам тез арада өзгенің көзіне түседі; сондықтан әр нәрсенің иесі, жауапкершілігі, күзеті болуы керек. Бұл сөз адамдарды ұқыптылыққа, жауапкершілікке және өзгенің несібесіне қол сұқпауға шақырады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «йесіз» сөзі — иесіз қалған малды, мүлікті, жерді немесе жалпы қараусыз істі білдіретін образ. «Ие көп» деуі — ондай нәрсеге таласатын, пайда көргісі келетін, өз пайдасын ойлайтын адамдардың көп болатынын меңзейді. Мұнда адам табиғатындағы олжаны иеленуге, оңай пайдаға ұмтылуға бейімділік астарланып тұр.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақалды ортақ мүлікке, жұмысқа немесе ақпаратқа жауапсыз қараған кезде қолдануға болады. Мысалы, егер бір ұйым құжаттарын, техникасын не қаржысын бақылаусыз қалдырса, оны әркім өз ыңғайына пайдалануға тырысады. Сол себепті бұл мақал тәртіп пен қадағалаудың маңызын еске салады.