Желіні сау қосаққа жүрмейді,
Құр табаққа бата жүрмейді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — желіні сау, яғни сүтті малдың желіні бос күйінде емес, қосақта тұрған кезде ғана сауылады; ал құр табаққа бата жасалмайды. Астарлы мағынасы — кез келген істің өз орны, өз шарты, өз реті болады. Еңбек те, береке де, құр сөз де емес, нақты дайындық пен себеп болғанда ғана нәтижелі болады. Ештеңе істемей, бос үміттеніп, сый күтудің мәні жоқ.
Образдар мен теңеулер
«Желі» мен «қосақ» — мал шаруашылығындағы нақты тіршілік көрінісі. «Сау қосақ» — іске жарамды, берекелі жағдайды білдіреді. Ал «құр табақ» — ішіндегі асы жоқ, бос ыдыс; бұл жерде ол дайындықсыздық пен босшылықтың символы. «Бата жүрмейді» деуі — құрмет, береке, игілік бос нәрсеге қонбайды деген ойды күшейтеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал «нәтиже шығу үшін алғышарт керек» деген мағынада қолданылады. Мысалы, емтиханға мүлде дайындалмаған студенттің жоғары баға күтетінін көрсе, осы мақалмен ескерту айтуға болады. Яғни, табысқа жету үшін алдымен еңбек етіп, жағдайды жасап алу қажет.
Qur tabaqqa bata júrmeıdi.