Адам туралы — 78-бет 4641
Сұрыптау:
Құдай сұлу етпесе, бәрі бекер,
Опа-далап бүгін жаққан ертең кетер.
Опа-далап бүгін жаққан ертең кетер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сыртқы сұлулық пен жалған жылтырдың уақытша екенін айтады. Адамның көркі тек бояу…
Құдай ұрған қонағымен керісер.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: құдайдың қаһарына ұшыраған адам қонағымен де керісіп, берекесіздікке…
Құдығына қарай қауғасы,
Базарына қарай саудасы.
Базарына қарай саудасы.
Негізгі мағынасы Құдық терең болса, қауғаның жібі ұзын, өзі үлкен болады; таяз құдыққа кішкене шелек те жетеді…
Құзғын ас таңдамайды.
Негізгі мағынасы Құзғын ас таңдамайды деген мақалдың тура мағынасы — құзғын құсы кез келген қорекке талғамай, қолына…
Құйрығы - шаян, беті - адам,
Байқамай сенбе сұмпайыға.
Байқамай сенбе сұмпайыға.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сырттай адамға ұқсап, іші жаман, ниеті бұзық адамға сене берме деген ескерту айтады. Тура…
Күнде бір мақал
«Адам туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Құлағынан күн көрінген.
Негізгі мағынасы «Құлағынан күн көрінген» деген тіркес тура мағынасында адамның құлағы өте үлкен, не өте қалқиған болып…
Құлағы сақтың ойы сақ.
Негізгі мағынасы Құлағы сақ адам — айналасындағы дыбысқа, сөзге, белгіге мұқият қарайтын, бәрін аңғарып отыратын адам…
Құлақ естігенді көз көрер.
Негізгі мағынасы Құлақ естігенді көз көрер деген мақал өмірде бір нәрсені сырттай естіп қана қою аз екенін, оны өз…
Құлаққа - құлақ, тұяққа - тұяқ.
Негізгі мағынасы Құлаққа — құлақ, тұяққа — тұяқ деген мақал әр нәрсенің өзіне лайық жауабы, өтеуі болатынын білдіреді…
Құлаққа ұрған танадай.
Негізгі мағынасы Тананың құлақ түбінен қатты ұрып қалса, жануар есеңгіреп, не қашарын білмей, мелшиіп қатып қалады. Осы…
Құлақ не естісе, ауыз соны айтады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам естігенін, көргенін немесе көңіліне түйгенін сөйлегенде қайталайтынын білдіреді. Тура…
Құлақтан кірген суық сөз
көңілге барып мұз болар.
көңілге барып мұз болар.
Негізгі мағынасы Құлаққа кірген суық, яғни ауыр, дөрекі, жаман сөз адам жүрегіне бірден әсер етеді. Мұндай сөз сырттай…
Құлан ату менің не теңім, киік атпай,
Киік ату менің не теңім, үйде жатпай.
Киік ату менің не теңім, үйде жатпай.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — аңшының құлан не киік ататындай қуаты, ерлігі, мүмкіндігі бола тұра, үйде…
Құланға ерген шиеге аунайды.
Негізгі мағынасы Құланға ерген шиеге аунайды деген мақалдың тура мағынасы — құлан жүрген жерде шие де соған ілесіп, сол…
Құлан қағын қорғайды.
Негізгі мағынасы Құлан қағын қорғайды деген мақал өз иесіне, өз ортасына, өз тіршілігіне берік болуды білдіреді. Тура…
Құлан қайда семірсе,
Сол жерге түгін төгеді.
Сол жерге түгін төгеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: құлан қай жерде жақсы жайылып, семірсе, сол жерде жүнін, яғни түгін…
Құлан құдыққа құласа,
Құлағында құрбақа ойнар.
Құлағында құрбақа ойнар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: құлан құдыққа түсіп кетсе, оның құлағында құрбақа секілді ұсақ жәндік те…
Құлан қырда, құндыз суда.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әр жануардың өзіне лайық мекені болатынын білдіреді. Құлан қырда, кең далада еркін жүреді…
Құланның қасуына мылтықтың басуы.
Негізгі мағынасы Бұл мақал бір оқиғаның екінші бір үлкен, күтпеген салдарға ұласатынын білдіреді. Тура мағынасында…
Құланның оттауы бірге, жусауы бөлек.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — құландар бір жерде жайылып, бірге оттайды, бірақ су ішерде не жатарда әр…
Құлан семірген жеріне жынын шашады.
Негізгі мағынасы Құлан өзі семірген, қорек тапқан жеріне қайта келіп, сол жерді былғайды деген тура мағына бар. Астарлы…
Құлға да бір билік.
Негізгі мағынасы Құлға да бір билік бар дейді: ең төмен тұрған адамның да өз ісіне, өз басына қатысты айтар сөзі…
Құлдай қызмет етсең,
Бектей жатып жейсің.
Бектей жатып жейсің.
Негізгі мағынасы Бұл мақал еңбектің қадірін терең ұғындырады. Егер адам құлдай еңбек етіп, бар күшін салып, адал қызмет…
Құлды мақтайын десең алысқа сат.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — құлды асыра мақтай бастасаң, оның құнын көтеріп, алысқа сатып жіберуге…
Құл жиналып бас болмас,
Құм жиналып тас болмас.
Құм жиналып тас болмас.
Негізгі мағынасы Құлдар жиналғанымен бас, яғни басшы бола алмайды, құм жиналғанымен тас бола алмайды дейді. Ескі…
Құл күйеуге күң жеңге,
Мәмілесі - бір теңге.
Мәмілесі - бір теңге.
Негізгі мағынасы Күйеуі құл болса, оған жеңге болып жүрген әйел де күң, ал олардың арасындағы мәміле, яғни уағдасы мен…
«Құлқуалламен» қойды құртты,
«Ассалаумен» асты құртты,
Енді жан-жағын қармауды шығарды.
«Ассалаумен» асты құртты,
Енді жан-жағын қармауды шығарды.
Негізгі мағынасы Біреу «Құлһуаллаһ» деп сүре оқып, соған сойылған қойларды жеп таусады, «Ассалау» деп сәлем беріп…
Құл құдасын табады.
Негізгі мағынасы Құл өзіне сай құданы табады, яғни әр адам өз деңгейіндегі, өзіне ұқсас адаммен туыс болады деген сөз…
Құл құтырса, құдыққа қармақ салады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ашуға мінген, шектен шыққан, өз орнын білмеген адам орынсыз іс істейтінін білдіреді. Тура…
Құлмен жеген құйқа құстырмай қоймайды.
Негізгі мағынасы Құлмен бірге жеген құйқа ақыры құстырмай қоймайды, яғни ішкен-жегенің кейін басыңа бәле болып оралады…
Құлшар өссе, қожаның құлы.
Негізгі мағынасы Бұл мақал тура мағынасында біреудің бағы, дәулеті немесе күші артса, екінші біреудің соған тәуелді…
Құлықсыздың қырық желеуі бар.
Негізгі мағынасы «Құлықсыздың қырық желеуі бар» деген мақал адамда ниет болмай тұрса, ол істі орындамауға сылтау көп…
Құлықсыз құлақ ойға олақ.
Негізгі мағынасы Құлықсыз адам айтылған ақылды да, жақсы кеңесті де дұрыс қабылдай алмайды. Мұнда тура мағынада…
Құлынындағы сақау,
Құнанындағы тісеу.
Құнанындағы тісеу.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — құлын кезінде сақау, яғни кемістеу көрінген жылқының өскенде құнан…
Құмаршықты, құмаршықтың ішінен
жылан шықты.
жылан шықты.
Негізгі мағынасы Құмаршық өскен жерде, сол құмаршықтың арасынан жылан шықты. Аштық жылдары адамдар құмда өсетін…
Құмсыз шөл, ұрысыз ел болмайды.
Негізгі мағынасы Құмсыз шөл болмайтыны сияқты, ұрысыз ел де болмайды деген сөз. Бұл мақалдың тура мағынасы — қай жерде…
Құмырсқаның тасқа басқаны Аллаға аян.
Негізгі мағынасы Құмырсқа тастың үстімен жүрсе, оның ізі қалмайды, адам көзі ол қадамды мүлде аңғармайды. Соның өзі…
Құнажын деп кемітпе,
Ертең-ақ атан болады.
Ертең-ақ атан болады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жас нәрсені, әлсіз немесе әлі толық жетілмегенді кемсітпеуді ескертеді. Құнажын — әлі буыны…
Құнажын көзін сүзбесе,
Бұқа жібін үзбейді.
Бұқа жібін үзбейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: құнажын бұқаға өздігінен ықылас білдірмесе, бұқа да байлаулы тұрған жібін…
Құнарлы жерде бұқа семіреді,
Құранды жерде молда семіреді.
Құранды жерде молда семіреді.
Негізгі мағынасы Құнарлы, шөбі шүйгін жерде бұқа семіреді, құран жиі оқылатын жерде молда семіреді. Құран оқылатын жер…