Құнарлы жерде бұқа семіреді,
Құранды жерде молда семіреді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал екі түрлі ортаның адамға да, тіршілікке де әсер ететінін білдіреді. Тура мағынасында құнарлы, шөбі шүйгін жерде бұқа тез семіреді, ал құнары бар, сый-құрметі мол ортада молда да берекелі өмір сүреді деген ой жатыр. Астарлы мағынасы — адамды өсіретін нәрсе тек өз еңбегі емес, оны қоршаған орта, мүмкіндік, тәрбие, бедел және жағдай. Жақсы ортада жүрген адам да, ісі де алға басады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы "құнарлы жер" — молшылық пен қолайлы жағдайдың бейнесі. "Бұқа" — күш-қуаттың, мал шаруашылығының белгісі. "Құранды жер" тіркесі діни орта, құрметті, берекелі мекен деген мағынада қолданылған. "Молда" — білім мен дін иесі, рухани жетекші тұлға. Яғни мақал табиғи құнар мен рухани құнарды қатар салыстырып, әр нәрсенің өз өсетін ортасы болатынын көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Бүгінде бұл мақал жақсы мүмкіндік пен қолайлы орта туралы айтылады. Мысалы, тәжірибелі ұстаздар бар, тәртіп пен қолдау жоғары мектепте оқушының да қабілеті тез ашылады. Яғни адам дұрыс орта тапса, өсіп-өркендеуі жеңілдейді.
Qurandy jerde molda semiredi.