Қорқаққа құбыжық көп.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Қорқақ адамға қауіптің өзі емес, қиялдағы қатер де үлкен болып көрінеді. Бұл мақал тура мағынасында: қорыққан жан айналасынан көп нәрсені үрейлі, қауіпті деп қабылдайды. Астарлы мағынасы: батылдық пен сенім болмаса, адам кез келген істі қиындатып, жоқ жерден кедергі көреді. Яғни қорқыныш ойды тұмандатып, шындықты бұрмалайды.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «құбыжық» сөзі нақты жыртқыш не мақұлықты білдірмейді, ол адамның көңіліндегі елес қауіптің бейнесі. «Көп» деуі — қауіптің шын мәнінде көбейгенін емес, қорқақтың көзіне бәрі сондай болып көрінетінін аңғартады. Қазақ танымында құбыжық — үрейдің, белгісіздіктің символы. Сондықтан бұл мақал адамның ішкі әлсіздігін әшкерелейді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал әсіресе жаңа іске кірісерде орынды айтылады. Мысалы, бір адам жұмысын ауыстырудан қатты қорқып, «үйрене алмай қаламын, ұятқа қаламын» деп шешім қабылдаудан қашады. Ал шын мәнінде, ол істі байқап көрсе, қиындықтарының көбі ойындағыдай емес екені анықталады. Мақал адамның артық үрейге берілмей, батыл қадам жасауына үндейді.