Қолың көтермес шоқпарды беліңе қыстырма.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адам өз шамасын білуі керек екенін айтады. Тура мағынасы бойынша, көтере алмайтын ауыр шоқпарды белге қыстырып алу — ыңғайсыз, тіпті қауіпті іс. Астарлы мағынасы — өзіңе сай келмейтін істі, ауыр жауапкершілікті, шамаң жетпейтін міндетті мойныңа алма деген өсиет. Адам өз күшін, білімін, тәжірибесін дұрыс бағаламаса, ісі де, беделі де бұзылады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы шоқпар — ауыр жүк, қиын іс, салмақты жауапкершіліктің бейнесі. Белге қыстыру — бір істі сырттай ғана алып жүргендей көріну, бірақ шын мәнінде оны атқара алмау дегенді аңғартады. Қазақ танымында бел — адамның қайраты мен тірегінің белгісі. Сондықтан белге сыймайтын шоқпар адамға лайықсыз, шамадан тыс ауыр істі білдіреді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де өте орынды. Мысалы, бір адам тәжірибесі аз бола тұра, күрделі жобаны өзі алып, кейін орындай алмай қиналса, осы мақал дәл сол жағдайға айтылады. Яғни әркім өз мүмкіндігін таразылап, шамасына қарай әрекет еткені жөн.